Smakelijkheid, beloning en voedselverslaving

door | sep 13, 2014 | vitaliteit, Voeding | 0 Reacties

In een recente wetenschappelijke publicatie komt men tot de conclusie dat er weinig tot geen bewijs is voor de gehypte voedselverslaving (Hebebranda J 2014). Het veronderstelde fenomeen is daarnaast slecht begrepen, aangezien men geen onderscheid maakt tussen de wetenschappelijke begrippen smakelijkheid en beloning.

Verslaafd aan voedingsmiddelen die je niet lekker vindt?

Smakelijkheid en beloning
Met beloning wordt in de neuropsychologie de constellatie van prikkels bedoeld waarmee gedrag wordt versterkt. Smakelijkheid is het gevolg van het beleven van plezier, maar ook het strelen van de smaakpapillen. In voeding gaan smakelijkheid en beloning vaak samen, maar bij verslaving hoeft dit zeker niet het geval te zijn. Een goed voorbeeld is er een van de alcoholist die zich genoodzaakt ziet om spiritus te consumeren om in de alcoholbehoefte te voorzien. Er is geen sprake van smakelijkheid en ondanks dat spiritus giftig is, gaat men over op consumptie. Er is hier sprake van zogenoemde substantieverslaving. Het probleem met voeding is dat men zelden ‘verslaafd’ is aan producten die men niet lekker vindt. Daarmee is het heel duidelijk anders dan substantieverslaving en kan er van voedselverslaving geen sprake zijn. Het gegeven dat de neurotransmitter dopamine betrokken is bij beloning en bij verslaving, betekent nog niet dat het synoniemen zijn.

 

Deze TED talk video speculeert er nogal op los door dopamine de hoofdrol te geven

Cocaïne is niet de norm, het is de uitzondering

Verslaving?
Het idee van verslaving wordt in de hand gewerkt door zogenaamde suikerverslaafde ratten, maar om die zover te krijgen, moet men nogal wat kunst en vliegwerk verrichten. Daarnaast verwijst men graag naar breinscans waarin suiker dezelfde delen in de hersenen doet oplichten als cocaïne. Dat zijn nogal overtuigende plaatjes, ware het niet dat water hetzelfde gebied doet oplichten. Jammer genoeg verschijnen die nooit in documentaires en in de populaire pers. Voedsel hoort belonend te zijn, aangezien het noodzakelijk is voor overleven. Cocaïne daarentegen levert daar geen bijdrage in en voeding vergelijken met cocaine vergelijken is dan ook de wereld op zijn kop. Cocaïne is dus niet de norm, het is de uitzondering. Ook de zogenaamde dopaminetheorie blijkt te struikelen over de tegenstrijdige resultaten uit wetenschappelijke experimenten, waarbij de interventiegroep met dopaminereceptorblokkers niet afslankt. Neurobiologie laat zich ook nooit goed vertalen naar psychologie. De sterke overeenkomst tussen voedselverslaafden volgens de YFAS diagnose en Binge-eaters suggereert dan ook dat een groot deel van de voedselverslaafden mogelijk last heeft van een psychopathologie, niet zozeer van voedselverslaving. De DSM-V suggereert weliswaar het bestaan van voedselverslaving, maar biedt geen biologische onderbouwing voor het fenomeen.

Onze artikelen zijn niet alleen op categorieën ingedeeld, maar ook voorzien van 'tags'. Je kunt ook artikelen zoeken op basis van een specifiek tag uit de tagwolk.

 

Zijn de problemen gerelateerd aan voeding?

Conclusie
Bij Chivo hebben we al geruime tijd het standpunt, dat er weinig bewijs is voor een fenomeen als voedselverslaving, zo suggereren ook auteurs van een recente wetenschappelijke publicatie. Dat wil niet zeggen dat er geen mensen zijn die symptomen gelijkende op verslaving kunnen vertonen, maar de vraag is of het specifiek met voeding te maken heeft. Bij verslaving speelt smakelijkheid / plezier een ondergeschikte rol aan beloning. Dit lijkt bij voeding niet het geval te zijn. Het zijn vooral eet- en geen voedingsproblemen en dat maakt het gedragsprobleem. Een die de vitaliteit nog inperkt.

Meer lezen uit deze categorie 'Voeding':

Extra eiwit beschermt niet tegen jojo-effect

Hoog-eiwit diëten hebben de reputatie slankmakend te zijn, omdat ze verzadigen en het rustmetabolisme verhogen. Na het afslanken blijken veel mensen echter weer terug te vallen richting het oude gewicht volgens het zogenaamde jojo-effect. Onderzoekers waren benieuwd...

De psychologie van rigide-, flexibel- en functioneel diëten

Diëten kunnen de mens flink bezighouden en het is niet voor niets dat men op bijvoorbeeld Amazon 220.000 resultaten terugkrijgt met de zoekterm 'diet books'. Deze preoccupatie met voedingsregels heeft niet alleen fysieke, maar ook psychologische consequenties....

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Dik door laag rustmetabolisme?

Het basaal rustmetabolisme (BMR) tussen mensen verschilt, ook bij gelijk gewicht. Een laag rustmetabolisme zou ervoor zorgen dat je aankomt, zo wordt algemeen verondersteld, want je verbrandt immers minder.   Er werd een rustmetabolisme van meer dan 700...

De dopamine dress-up

Gok-, sociale media-, game- of voedselverslaafd. Als je niet ergens verslaafd aan bent, dan is er misschien wel ie ts mis met je. Millennials worden kennelijk met de verslaafdknop op 'aan' afgeleverd op deze planeet en dat heeft flinke invloed op de vitaliteit....

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We proberen altijd zo zorgvuldig mogelijk onze artikelen samen te stellen, maar we sluiten niet uit dat er zo nu en dan een onregelmatigheid in optreedt. We zouden het waarderen als je dit meldt als reactie op het artikel. Daarnaast vinden we het belangrijk om te melden dat een artikel nooit een uitputtend stuk kan zijn over een onderwerp en daarmee altijd onvolledig. Dat wil niet zeggen dat de stelling niet klopt. Het is daarom altijd raadzaam om bij eventuele vragen de relevantie in het oog te houden. 

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan Café Chivo op Facebook.

 

Geraadpleegde bron(nen)

  • Hebebranda J (2014), Albayraka O, Adanb R, e.a. Eating addiction”, rather than “food addiction”, better captures addictive-like eating behavior. Neuroscience & Biobehavioral Reviews Available online 6 September 2014

Share This