Smakelijkheid, beloning en voedselverslaving

door | sep 13, 2014 | vitaliteit, Voeding | 0 Reacties

In een recente wetenschappelijke publicatie komt men tot de conclusie dat er weinig tot geen bewijs is voor de gehypte voedselverslaving (Hebebranda J 2014). Het veronderstelde fenomeen is daarnaast slecht begrepen, aangezien men geen onderscheid maakt tussen de wetenschappelijke begrippen smakelijkheid en beloning.

Verslaafd aan voedingsmiddelen die je niet lekker vindt?

Smakelijkheid en beloning
Met beloning wordt in de neuropsychologie de constellatie van prikkels bedoeld waarmee gedrag wordt versterkt. Smakelijkheid is het gevolg van het beleven van plezier, maar ook het strelen van de smaakpapillen. In voeding gaan smakelijkheid en beloning vaak samen, maar bij verslaving hoeft dit zeker niet het geval te zijn. Een goed voorbeeld is er een van de alcoholist die zich genoodzaakt ziet om spiritus te consumeren om in de alcoholbehoefte te voorzien. Er is geen sprake van smakelijkheid en ondanks dat spiritus giftig is, gaat men over op consumptie. Er is hier sprake van zogenoemde substantieverslaving. Het probleem met voeding is dat men zelden ‘verslaafd’ is aan producten die men niet lekker vindt. Daarmee is het heel duidelijk anders dan substantieverslaving en kan er van voedselverslaving geen sprake zijn. Het gegeven dat de neurotransmitter dopamine betrokken is bij beloning en bij verslaving, betekent nog niet dat het synoniemen zijn.

 

Deze TED talk video speculeert er nogal op los door dopamine de hoofdrol te geven

Cocaïne is niet de norm, het is de uitzondering

Verslaving?
Het idee van verslaving wordt in de hand gewerkt door zogenaamde suikerverslaafde ratten, maar om die zover te krijgen, moet men nogal wat kunst en vliegwerk verrichten. Daarnaast verwijst men graag naar breinscans waarin suiker dezelfde delen in de hersenen doet oplichten als cocaïne. Dat zijn nogal overtuigende plaatjes, ware het niet dat water hetzelfde gebied doet oplichten. Jammer genoeg verschijnen die nooit in documentaires en in de populaire pers. Voedsel hoort belonend te zijn, aangezien het noodzakelijk is voor overleven. Cocaïne daarentegen levert daar geen bijdrage in en voeding vergelijken met cocaine vergelijken is dan ook de wereld op zijn kop. Cocaïne is dus niet de norm, het is de uitzondering. Ook de zogenaamde dopaminetheorie blijkt te struikelen over de tegenstrijdige resultaten uit wetenschappelijke experimenten, waarbij de interventiegroep met dopaminereceptorblokkers niet afslankt. Neurobiologie laat zich ook nooit goed vertalen naar psychologie. De sterke overeenkomst tussen voedselverslaafden volgens de YFAS diagnose en Binge-eaters suggereert dan ook dat een groot deel van de voedselverslaafden mogelijk last heeft van een psychopathologie, niet zozeer van voedselverslaving. De DSM-V suggereert weliswaar het bestaan van voedselverslaving, maar biedt geen biologische onderbouwing voor het fenomeen.

Zijn de problemen gerelateerd aan voeding?

Conclusie
Bij Chivo hebben we al geruime tijd het standpunt, dat er weinig bewijs is voor een fenomeen als voedselverslaving, zo suggereren ook auteurs van een recente wetenschappelijke publicatie. Dat wil niet zeggen dat er geen mensen zijn die symptomen gelijkende op verslaving kunnen vertonen, maar de vraag is of het specifiek met voeding te maken heeft. Bij verslaving speelt smakelijkheid / plezier een ondergeschikte rol aan beloning. Dit lijkt bij voeding niet het geval te zijn. Het zijn vooral eet- en geen voedingsproblemen en dat maakt het gedragsprobleem. Een die de vitaliteit nog inperkt.

Meer lezen uit deze categorie 'Voeding':

Hoe effectief en gezond is vasten?

Vasten is een millennia-oude traditie die ingezet werd om zowel het lichaam als de geest te reinigen. Tegenwoordig wordt het steeds vaker ingezet om af te slanken of om metabool gezonder te worden. Gelukkig neemt onderzoek toe en krijgen we langzamerhand steeds betere...

Is emotie-eten een zinloos begrip?

We kennen allemaal het clichébeeld van de emotie-eter, die zijn of haar troost vindt in eten. Ook zijn er diverse onderzoeken, die een jeugdtrauma associëren met een verhoogd risico op obesitas. Het sterkt het beeld dat negatieve emoties en stress de oorzaak zijn van...

Supplement HMB voor (half)gevorderde krachtsporters

Het effect van β-hydroxy-β-methylbutyrate (HMB), een metaboliet dat gevormd wordt uit het aminozuur leucine, is populair onder de sporters die de meest effectieve route zoeken om spiermassa te vergroten, vetmassa te minderen en sterker te worden. Maakt HMB een...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Boekrecensie: Diabetes type 2? Maak jezelf beter

Een vroegtijdige diagnose, behandeling en leefstijlaanpassingen kunnen diabetes type 2 voorkomen een zelfs terugdraaien. Dit staat op de achterzijde van het boek geschreven door specialisten Hanno Pijl en Karine Hoenderdos. Het is geen nieuw boek, maar wel een die dit...

Hoe effectief en gezond is vasten?

Vasten is een millennia-oude traditie die ingezet werd om zowel het lichaam als de geest te reinigen. Tegenwoordig wordt het steeds vaker ingezet om af te slanken of om metabool gezonder te worden. Gelukkig neemt onderzoek toe en krijgen we langzamerhand steeds betere...

Is spiritualiteit onderdeel van vitaliteit?

Vitaliteit betekent voor ons simpelweg meer leven en er zijn diverse factoren die eraan bijdragen of er juist afbreuk aan doen. Met een toename in belangstelling voor spiritualiteit, rijst de vraag of spiritualiteit noodzakelijk is voor vitaliteit. Wat is...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. 

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan Café Chivo op Facebook.

 

Geraadpleegde bron(nen)

  • Hebebranda J (2014), Albayraka O, Adanb R, e.a. Eating addiction”, rather than “food addiction”, better captures addictive-like eating behavior. Neuroscience & Biobehavioral Reviews Available online 6 September 2014

Share This