Wat is vitaliteit?

door | okt 20, 2016 | Beroepsontwikkeling, Vitaliteitscoach, Vitaliteitstherapeut | 0 Reacties

Vitaliteit is een van de vele woorden, waar mensen een idee bij hebben, maar moeilijk vinden om het te omschrijven. Dit is mede omdat de betekenis van vitaliteit een transformatie heeft doorgemaakt. Vroeger associeerde men vitaliteit met meer spirituele zaken en had het een zweverig imago. Tegenwoordig wordt vitaliteit geassocieerd met het gezond houden van ouderen.

Volgens de Van Dale:

vi·ta·li·teit (de ~ (v.))
1 energie om te leven => levenskracht

De letterlijke betekenis van vitaliteit is dan ook op meerdere manieren te interpreteren en het zweverige imago komt van het zogenaamde vitalisme, een gedachte die uitgaat van het idee dat organische stoffen zich onderscheiden van anorganische stoffen, doordat er een speciale levensenergie doorheen vloeit (Bechtel W 1998). Hoewel we allerlei manifestaties van energie direct of indirect kunnen meten, is er geen spoor te vinden van deze vermeende levensenergie. De theorie is dan ook lang geleden verworpen (Bechtel W 1998).

Vitaliteit volgens Chivo
De term vitaliteit wordt vandaag de dag toch steeds vaker gebruikt in de context van gezond blijven. Binnen Chivo zijn we tot de conclusie gekomen dat we veel verder moeten kijken.

Vitaliteit volgens Chivo:

Meer leven door meer fysieke, mentale en emotionele vrijheid

Bij Chivo vinden we de directe koppeling van vitaliteit met gezondheid onbevredigend, mede omdat er gezonde mensen zijn die weinig levendig overkomen en zieke mensen zijn die er het maximale uit willen halen. In onze definitie spreken we daarom niet van gezondheid, maar ook niet over ouderen of het bestaan van een specifieke vorm van levensenergie. Bij Chivo associëren we vitaliteit vooral met meer uit het leven willen én kunnen halen. Centraal staat de vraag wat het leven de moeite van het leven waard maakt. Daarmee ontkoppelen we vitaliteit van gezondheid en leeftijd, aangezien gezonde én zieke, maar ook jonge én oude mensen meer uit het leven kunnen halen. Dat gebeurt niet altijd, omdat de meesten vooral bezig zijn met overleven in plaats van leven. Dat komt omdat allerlei stressoren, die we vaak niet eens herkennen als vormen van stress, ons in de greep houden. Er is zoals dat technisch heet, onvoldoende cognitieve bandbreedte’ om succesvol te worden. Het lukt sommigen wel om dat zelf om te buigen en anderen kunnen daar eigenlijk best goed hulp bij gebruiken. Ze kunnen zich dan wenden tot vitaliteitsprofessionals zoals de vitaliteitscoach voor gezonde mensen en de vitaliteitstherapeut in een klinische situatie.

Vitaliteit is meer leven en dat is lastig als je vooral aan het overleven bent

Vitaliteit is meer leven en dat is lastig als je vooral onder de denkbeeldige streept (afgebeeld) leeft. De zaken onder de streep zijn stressoren, die je in eerste instantie niet eens zal ervaren als stress. Hoe meer van deze stressoren, hoe meer je bezig bent met overleven, des te moeilijker is het om richting te geven aan je leven en op koers te blijven. 

Wat maakt het leven de moeite van het leven waard

Vitaliteitscoach
Meer uit het leven halen betekent het kunnen stellen en nastreven van doelen. Een vitaliteitscoach, die werkt met gezonde mensen, is getraind om daarbij te assisteren, omdat ontdekken wat je echt wilt, niet zo heel gemakkelijk is in een wereld vol conflicterende boodschappen. Het kan betekenen dat je succesvoller wil worden, eindelijk die wereldreis wil maken, die promotie krijgen, aan je gezondheid werken, niet meer bang willen zijn wat anderen van je denken, toch (weer) gaan studeren, een betere ouder zijn of de wereld tot een betere plaats maken. Weten wat je echt wilt is dan belangrijk, aangezien dit soort zaken nastreven veel energie kosten, fysiek en emotioneel pijnlijk en beangstigend kunnen zijn. Het valt niet mee en het is je lichaam, je brein en je geest die in opstand komen tegen de verandering. De vitaliteitscoach traint je om te voorkomen dat deze obstakels, die bedoeld zijn om je alert te houden, je gaan verlammen. Je leert betere keuzes maken en leert vaardigheden aan die bij jou passen, die je helpen om dit soort stressoren te managen, zodat je op koers blijft. Een vitaliteitscoach werkt daarbij biopsychosociaal en weet veel van het menselijk lichaam, de psychologie van motivatie en doelen behalen en houdt rekening met de impact van de omgeving. Het is die benodigde combinatie die een vitaliteitscoach anders maakt dan een psycholoog en een lifecoach. Daarnaast is de vitaliteitscoach meer gericht op de voorwaarden van succesvol veranderen dan het doel en dat maakt het anders dan een lifecoach. Het gegeven dat we niet per definitie gericht zijn op gezondheid, maakt het heel duidelijk anders dan een leefstijlcoach. Bij een vitaliteitscoach kun je klankborden, advies krijgen en getraind worden om belangrijke levensdoelen op privé of zakelijk gebied, na te streven.

De vitaliteitscoach helpt om te bepalen wat je nu echt wilt. De volgende stap is natuurlijk het nastreven ervan en ook al ben je er bang voor, kun je de energie er niet voor opbrengen en kan het pijnlijk worden, dan kan kennis van het lichaam, het brein en de psychologie van motivatie en doelen behalen, ervoor zorgen dat je op koers blijft.

Ook zieke mensen willen vaak meer uit het leven en daarmee hebben we vitaliteit losgekoppeld van gezondheid

Vitaliteitstherapeut
Je leven willen veranderen kan pijnlijk en beangstigend zijn en bovendien meer energie kosten dan je op kunt brengen. Maar stel je voor dat je ook nog eens ziek bent en die ziekte gaat gepaard met (chronisch) onverklaarbare pijn, vermoeidheid en onredelijke angsten? Deze factoren zijn er dan niet meer om je alert te houden, maar zitten je alleen nog maar in de weg. Deze alarmsignalen kunnen geisoleerd voorkomen of als onderdeel van bijvoorbeeld diabetes, depressie, coeliakie of reuma. Dan kun je terecht bij een vitaliteitstherapeut, die je helpt om doelen te stellen en na te streven, waarbij het vaak lukt om pijn, vermoeidheid en angst aanzienlijk te minderen. De vitaliteitstherapeut is weliswaar vooral gericht op het psychosociaal aspect van het biopsychosociaal model, maar heeft alle relevante biomedische en pathofysiologische kennis om de psychosociale interventies gerichter in te zetten. Het doel om meer uit het leven te halen in combinatie met die unieke competenties, maakt het beroep van de vitaliteitstherapeut anders dan die van een psycholoog of een andere paramedicus. De vitaliteitstherapeut creëert de voorwaarden voor cliënten, zodat ze weer voor zichzelf willen en kunnen zorgen. Een cruciale stap!

Een vitaliteitstherapeut helpt om doelen te bereiken, als pijn, angst en vermoeidheid niet meer functioneel zijn door ziekte zoals bijvoorbeeld diabetes, depressie/burnout, reuma, etc. De symptomen nemen meestal dan ook nog eens af, hetgeen wetenschappelijk uitstekend verklaard kan worden.

Meer uit het leven

Conclusie
Vitaliteit gaat over meer uit het leven halen en dat is niet zo gemakkelijk als soms verondersteld wordt. Ontdekken wat men echt wil is al een kunst op zich, maar pijn, angst en vermoeidheid overwinnen om het na streven maakt het niet gemakkelijker. Met hulp van een vitaliteitsprofessional, die begrijpt wat het aandeel is van fysieke, neurologische en psychologische factoren in de obstakels, kan men veel effectiever aan de slag en doelen nastreven zoals succesvoller worden, aan de gezondheid werken of meer zelfvertrouwen krijgen, ook als je ziek bent. Vitaliteit is meer leven, voor iedereen!

Meer lezen uit deze categorie 'Beroepsontwikkeling':

Trumpiaans debatteren over gezondheid

De wijze waarop Donald Trump politiek bedrijft kan volgens de meeste mensen, als de we doorlopende enquêtes mogen geloven, geen goedkeuring wegdragen. Vooral de manier waarop Trump debatteert, is ronduit bizar en kunnen we alleen maar Trumpiaans noemen. Als het gaat...

Het Dunning-Kruger effect onbegrepen

De talloze discussies op televisie, op verjaardagfeestjes en vooral op sociale media, wekken de indruk dat iedereen zich expert waant. De overtuiging waarmee argumenten worden geserveerd lijkt geen tred te houden met het daadwerkelijke kennisniveau. Sterker nog, het...

Vitaliteitscoaching deel 1: Vitaliteit is geen leefstijl

Een man verschijnt bij een vitaliteitscoach en heeft symptomen van prediabetes. Zijn werkgever biedt een begeleidingstraject aan op hun kosten. De man doet dit plichtsgetrouw, maar blijkt na 4 weken geen enkele verbetering te tonen op de meetindicatoren. Het is tijd...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (Kennisbank) uit overige categorieën: 

Positieve psychologie deel 7: 20 jaar jong, tijd voor een feestje?

Psychologie is de studie van het menselijk gedrag en de laatste honderd jaar toch vooral van ziekelijk gedrag. Hoewel er natuurlijk wel onderzoeken plaatsvonden die methoden onderzoeken om ons zelf te verbeteren, zijn die ondergesneeuwd geraakt. Vanaf 1998 veranderde...

Spierhypertrofie deel 4: Meer schade, meer spiergroei?

  De zoektocht naar efficiëntere manieren van het bereiken van spierhypertrofie heeft drie mechanismen blootgelegd, namelijk trainingsvolume, metabole stress en spierschade. Wat is de rol van de laatste en is het überhaupt noodzakelijk?Groei zonder schade Om...

Gezondheidsmanagement in het bedrijfsleven deel 2

  Bedrijven zijn massaal gezondheidsmanagementprogramma's aan het implementeren als onderdeel van een duurzaamheidsbeleid. In ons vorig artikel 'Effectiviteit gezondheidsmanagement in het bedrijf' werd duidelijk dat ze niets opleveren en toch zweren sommige bedrijven...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

  • Dit artikel is op 29 juni 2018 geupdate met daarin aanvullen over wat een vitaliteitscoach en een vitaliteitstherapeut doet

  • Bechtel W (1998), Richardson RC. Vitalism. In E. Craig (Ed.), Routledge Encyclopedia of Philosophy. London: Routledge. Vitalism
  • Van Dale, editie 2006

Share This