Wat is vitaliteit?

door | okt 20, 2016 | Beroepsontwikkeling, Vitaliteitscoach, Vitaliteitstherapeut | 0 Reacties

Vitaliteit is een van de vele woorden, waar mensen een idee bij hebben, maar moeilijk vinden om het te omschrijven. Dit is mede omdat de betekenis van vitaliteit een transformatie heeft doorgemaakt. Vroeger associeerde men vitaliteit met meer spirituele zaken en had het een zweverig imago. Tegenwoordig wordt vitaliteit geassocieerd met het gezond houden van ouderen.

Volgens de Van Dale:

vi·ta·li·teit (de ~ (v.))
1 energie om te leven => levenskracht

De letterlijke betekenis van vitaliteit is dan ook op meerdere manieren te interpreteren en het zweverige imago komt van het zogenaamde vitalisme, een gedachte die uitgaat van het idee dat organische stoffen zich onderscheiden van anorganische stoffen, doordat er een speciale levensenergie doorheen vloeit (Bechtel W 1998). Hoewel we allerlei manifestaties van energie direct of indirect kunnen meten, is er geen spoor te vinden van deze vermeende levensenergie. De theorie is dan ook lang geleden verworpen (Bechtel W 1998).

 

Vitaliteit volgens Chivo
De term vitaliteit wordt vandaag de dag toch steeds vaker gebruikt in de context van gezond blijven. In het bedrijfsleven spreekt men ook van vitale organisaties die door een constellatie aan factoren in staat zouden moeten zijn om concurrerend te blijven. Het verschil tussen een gezonde of een vitale organisatie is onduidelijk. Dat komt mede omdat er een sterke associatie is met gezond zijn en zelfs optimale gezondheid. Initiatieven die vitaliteit als doel hebben, zijn dan ook vaak gericht op het verbeteren van de gezondheid.

Vitaliteit volgens Chivo:

De fysieke, emotionele en mentale vrijheid om ons te kunnen ontplooien zodat we meer uit het leven kunnen halen

Bij Chivo vinden we de directe koppeling van vitaliteit met gezondheid onbevredigend, mede omdat er gezonde mensen zijn die weinig levendig overkomen en zieke mensen zijn die er het maximale uit willen halen. In onze definitie spreken we daarom niet van gezondheid, maar ook niet over ouderen of het bestaan van een specifieke vorm van levensenergie. Bij Chivo associëren we vitaliteit vooral met meer uit het leven willen én kunnen halen. Daarmee ontkoppelen we vitaliteit van gezondheid en leeftijd, aangezien gezonde én zieke, maar ook jonge én oude mensen meer uit het leven kunnen halen.

We vinden dat ook zieke mensen meer uit het leven kunnen halen en daarmee hebben we vitaliteit losgekoppeld van gezondheid

 

Stress en vitaliteit
De noodzaak om te focussen op vitaliteit is belangrijker dan ooit, aangezien we in een nieuwe wereld leven. Een wereld waarin we mogelijkheden te over hebben, maar geen keuze. Deze wereld lijkt namelijk te bepalen hoe we eruit moeten zien, wat we dienen te bezitten en hoe we ons moeten voelen. Die beperking in keuze is in strijd met het streven naar fysieke, mentale en emotionele vrijheid uit de vitaliteitsdefinitie van Chivo. Het levert negatieve stress op en deze stress is, wat ons betreft, de tegenpool van vitaliteit. Stress hebben van voedselkeuzes, stress van het werk dat je doet, stress van de zorgen over gezondheid. Ze remmen allen de vitaliteit. Aangezien stress ook cruciaal is om te leven, betekent vitaal zijn niet dat je stress moet minderen, maar moet kunnen managen.

 

De psychoneurobiologie van vitaliteit
Onze vrijheid wordt niet alleen maar bepaald door onze biologie, maar ook wat we ermee doen. Er is geen scheiding tussen lichaam en geest. Zij zijn onlosmakelijk verbonden via ons connectoom, het totaal aan verbindingen van onze neuronen. We spreken daarom van een psychoneurobiologische eenheid.  Het leren managen van stress en daarme het verhogen van de vitaliteit is daarom een psychoneurobiologische interventie.

Conclusie
Vitaliteit heeft voor veel mensen verschillende betekenissen, maar de definitie van Chivo ligt nog wel het dichtst bij de letterlijke betekenis van levendig. Het is namelijk de fysieke, emotionele en mentale vrijheid hebben om meer uit het leven te halen. Het heeft weinig te maken met gezondheid of leeftijd, maar het kunnen managen van barrieres, zoals negatieve stress, die vitaliteit remt.

Meer lezen uit deze categorie 'Beroepsontwikkeling':

Clip: Schieten op cola, altijd raak!

Eind vorig jaar kondigde sociale mediabedrijven zoals Google, Facebook en Twitter aan dat zij nepnieuws wilden weren. Hoewel er tekenen zijn van actie, blijft het vechten tegen de bierkaai. Op dit moment doet er een video over cola de ronde, die tot onze verbazing ook...

Suikerstress deel 5: Uitverkoop van de wetenschap?

Steeds vaker wordt de suggestie gewekt dat al onze welvaartsproblemen terug te voeren zijn naar de consumptie van een enkel nutrient, namelijk suiker. De vingerwijzing naar de correlatie tussen fructosesiroop en obesitas was slechts een eerste schot voor de boeg, maar...

Vullen of sterven? Kinderlevens redden met junkfood

Recent ontdekte een blogger (Zwaan J 2016) dat er in een ziekenhuis snoepgoed en 'junkfood' werd aanbevolen aan ouders van zieke kinderen. Het gegeven dat veel van deze producten toegevoegd suiker bevatten, moest kennelijk uitdrukkelijk vermeld worden. Het leidde tot...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (Kennisbank) uit overige categorieën: 

Het Hawthorne-effect in perspectief

De Griekse wijsgeer Socrates en Glaucon, broer van Plato, hadden ooit een discussie over rechtvaardigheid. Centraal in de discussie staat het verhaal van de herder, die beschikte over een ring die hem onzichtbaar maakte. Met deze ring vermoordde de herder zijn koning...

Clip: Sporten of spelen? Meer plezier, minder compensatie!

Hoewel sporten theoretisch iets zou moeten betekenen voor het afslanken, blijkt het resultaat doorgaans aanzienlijk minder te zijn dan men op basis van de inspanningsfysiologie zou mogen verwachten. De wijze waarop de fysieke activiteit wordt ervaren, zou mogelijk een...

Clip: Beter presteren met een ritueel

Bij een belangrijke taak kan de stress ervoor zorgen dat je geen resultaat haalt, ondanks het gegeven dat je wel over de capaciteiten beschikt. Beter leren presteren kan op verschillende manieren en een recent onderzoek heeft de focus gelegd op het uitvoeren van...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Dit artikel maakt deel uit van een serie, waarvan alleen dit eerste deel online staat. De rest zal binnenkort volgen.

  • Bechtel W (1998), Richardson RC. Vitalism. In E. Craig (Ed.), Routledge Encyclopedia of Philosophy. London: Routledge. Vitalism
  • Van Dale, editie 2006

Share This