Wat is vitaliteit?

door | okt 20, 2016 | Beroepsontwikkeling, Vitaliteitscoach, Vitaliteitstherapeut | 0 Reacties

Vitaliteit is een van de vele woorden, waar mensen een idee bij hebben, maar moeilijk vinden om het te omschrijven. Dit is mede omdat de betekenis van vitaliteit een transformatie heeft doorgemaakt. Vroeger associeerde men vitaliteit met meer spirituele zaken en had het een zweverig imago. Tegenwoordig wordt vitaliteit geassocieerd met het gezond houden van ouderen.

Volgens de Van Dale:

vi·ta·li·teit (de ~ (v.))
1 energie om te leven => levenskracht

De letterlijke betekenis van vitaliteit is dan ook op meerdere manieren te interpreteren en het zweverige imago komt van het zogenaamde vitalisme, een gedachte die uitgaat van het idee dat organische stoffen zich onderscheiden van anorganische stoffen, doordat er een speciale levensenergie doorheen vloeit (Bechtel W 1998). Hoewel we allerlei manifestaties van energie direct of indirect kunnen meten, is er geen spoor te vinden van deze vermeende levensenergie. De theorie is dan ook lang geleden verworpen (Bechtel W 1998).

 

Vitaliteit volgens Chivo
De term vitaliteit wordt vandaag de dag toch steeds vaker gebruikt in de context van gezond blijven. In het bedrijfsleven spreekt men ook van vitale organisaties die door een constellatie aan factoren in staat zouden moeten zijn om concurrerend te blijven. Het verschil tussen een gezonde of een vitale organisatie is onduidelijk. Dat komt mede omdat er een sterke associatie is met gezond zijn en zelfs optimale gezondheid. Initiatieven die vitaliteit als doel hebben, zijn dan ook vaak gericht op het verbeteren van de gezondheid.

Vitaliteit volgens Chivo:

De fysieke, emotionele en mentale vrijheid om ons te kunnen ontplooien zodat we meer uit het leven kunnen halen

Bij Chivo vinden we de directe koppeling van vitaliteit met gezondheid onbevredigend, mede omdat er gezonde mensen zijn die weinig levendig overkomen en zieke mensen zijn die er het maximale uit willen halen. In onze definitie spreken we daarom niet van gezondheid, maar ook niet over ouderen of het bestaan van een specifieke vorm van levensenergie. Bij Chivo associëren we vitaliteit vooral met meer uit het leven willen én kunnen halen. Daarmee ontkoppelen we vitaliteit van gezondheid en leeftijd, aangezien gezonde én zieke, maar ook jonge én oude mensen meer uit het leven kunnen halen.

We vinden dat ook zieke mensen meer uit het leven kunnen halen en daarmee hebben we vitaliteit losgekoppeld van gezondheid

Stress en vitaliteit
De noodzaak om te focussen op vitaliteit is belangrijker dan ooit, aangezien we in een nieuwe wereld leven. Een wereld waarin we mogelijkheden te over hebben, maar geen keuze. Deze wereld lijkt namelijk te bepalen hoe we eruit moeten zien, wat we dienen te bezitten en hoe we ons moeten voelen. Die beperking in keuze is in strijd met het streven naar fysieke, mentale en emotionele vrijheid uit de vitaliteitsdefinitie van Chivo. Het levert negatieve stress op en deze stress is, wat ons betreft, de tegenpool van vitaliteit. Stress hebben van voedselkeuzes, stress van het werk dat je doet, stress van de zorgen over gezondheid. Ze remmen allen de vitaliteit. Aangezien stress ook cruciaal is om te leven, betekent vitaal zijn niet dat je stress moet minderen, maar moet kunnen managen.

Vitaliteit vanuit een psychoneurobiologisch perspectief

De psychoneurobiologie van vitaliteit
Onze vrijheid wordt niet alleen maar bepaald door onze biologie, maar ook wat we ermee doen. Er is geen scheiding tussen lichaam en geest. Zij zijn onlosmakelijk verbonden via ons connectoom, het totaal aan verbindingen van onze neuronen. We spreken daarom van een psychoneurobiologische eenheid.  Het leren managen van stress en daarme het verhogen van de vitaliteit is daarom een psychoneurobiologische interventie.

Meer uit het leven

Conclusie
Vitaliteit heeft voor veel mensen verschillende betekenissen, maar de definitie van Chivo ligt nog wel het dichtst bij de letterlijke betekenis van levendig. Het is namelijk de fysieke, emotionele en mentale vrijheid hebben om meer uit het leven te halen. Het heeft weinig te maken met gezondheid of leeftijd, maar het kunnen managen van barrieres, zoals negatieve stress, die vitaliteit remt.

Meer lezen uit deze categorie 'Beroepsontwikkeling':

Het Dunning-Kruger effect onbegrepen

De talloze discussies op televisie, op verjaardagfeestjes en vooral op sociale media, wekken de indruk dat iedereen zich expert waant. De overtuiging waarmee argumenten worden geserveerd lijkt geen tred te houden met het daadwerkelijke kennisniveau. Sterker nog, het...

Vitaliteitscoaching deel 1: Vitaliteit is geen leefstijl

Een man verschijnt bij een vitaliteitscoach en heeft symptomen van prediabetes. Zijn werkgever biedt een begeleidingstraject aan op hun kosten. De man doet dit plichtsgetrouw, maar blijkt na 4 weken geen enkele verbetering te tonen op de meetindicatoren. Het is tijd...

Obesitas in perspectief deel 5: Fatshaming is schadelijk

Het idee dat obesitas te wijten is aan gebrek aan discipline en luiheid, is nog steeds aan de orde van de dag. Sommige mensen denken zelfs dat het hardop uiten ervan, het zogenaamde 'fatshaming', op een of andere wijze motiveert. Deze veronderstelling is niet alleen...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (Kennisbank) uit overige categorieën: 

De psychologie van rigide-, flexibel- en functioneel diëten

Diëten kunnen de mens flink bezighouden en het is niet voor niets dat men op bijvoorbeeld Amazon 220.000 resultaten terugkrijgt met de zoekterm 'diet books'. Deze preoccupatie met voedingsregels heeft niet alleen fysieke, maar ook psychologische consequenties....

Het Dunning-Kruger effect onbegrepen

De talloze discussies op televisie, op verjaardagfeestjes en vooral op sociale media, wekken de indruk dat iedereen zich expert waant. De overtuiging waarmee argumenten worden geserveerd lijkt geen tred te houden met het daadwerkelijke kennisniveau. Sterker nog, het...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Dit artikel maakt deel uit van een serie, waarvan alleen dit eerste deel online staat. De rest zal binnenkort volgen.

  • Bechtel W (1998), Richardson RC. Vitalism. In E. Craig (Ed.), Routledge Encyclopedia of Philosophy. London: Routledge. Vitalism
  • Van Dale, editie 2006

Share This