Spieren zwaarder dan vet?

door | jan 24, 2016 | Fitness, Leefstijl, Personal Trainer | 0 Reacties

In de sportschool wordt men regelmatig geconfronteerd met een zogenaamd plateau. De gewichtsafname staat dan al een tijdje stil. Zij worden vaak gerustgesteld met het idee dat het komt door het trainen. De spiermassa is toegenomen en aangezien spieren zwaarder zijn dan vet, zie je geen verschil op de weegschaal. Is dat een accurate verklaring?

Zijn spieren 5 maal zwaarder dan vet?

Zwaar, zwaarder, zwaarst
Er zijn modellen te koop waarin spier- en vetmassa naast elkaar worden afgebeeld zoals op de foto. Opvallend is het enorme verschil in volume, terwijl het gewicht hetzelfde zou moeten zijn. Het verschil zou op basis van de afbeelding een factor 5 suggereren. Spiermassa zou dan 5 maal zwaarder moeten zijn dan vetmassa met hetzelfde volume. Dit is voor velen een geruststellende gedachte, maar het doet geen recht aan de werkelijkheid.

Kun je blijven drijven als je gespierd bent met weinig vet?

De massa van weefsel kan uitgedrukt worden in een volume-eenheid zoals de kubieke centimeter (cm3). Van water is het 1 gram per cm3, terwijl een spier 1,06 gram per cm3 weegt (UrbanChecka M 2001). De densiteit van spieren is groter dan van water en het verklaart waarom iemand die gespierd is met weinig vet, niet kan blijven drijven. Vetmassa heeft een gewicht van 0,9 gram per cm3 en zou dus blijven drijven. In oplopende volgorde is het dus vet, water en spiermassa. Spieren zijn hooguit een vijfde zwaarder dan vet, niet 500 procent, zoals het plaatje suggereert. Met krachttraining kruipen spier- en vetmassa nog dichter naar elkaar toe, omdat de densiteit van spieren afneemt. Het vochtgehalte neemt door krachttraining toe en het is heel waarschijnlijk dat het overgrote deel van de spiermassatoename vooral vocht is.

De verhoudingen van spier- ten opzichte van vetmasssa is in dit plaatje veel realistischer. Niet een verschil van 5 maal, maar slecht een vijfde.

Spieren zijn weliswaar zwaarder dan vet, maar niet zoveel zwaarder. Het ligt rond de 15-20 procent, afhankelijk van de hoeveelheid vocht. De meeste plaatjes op internet kloppen niet.

Je kunt sneller vet kwijtraken dan spiermassa aanmaken

Conclusie
Spieren zijn inderdaad zwaarder dan vet, maar het verschil is klein. Het is niet de reden waarom iemand een plateau bereikt in het fitnesscentrum, aangezien je veel sneller vet verliest dan je spiermassa aan kunt maken. De afbeeldingen zijn daarom misleidend, want ze zitten er 5 keer naast. Men valt simpelweg niet meer af, omdat men niet meer in een negatieve energiebalans zit.

Meer relevante artikelen uit deze categorie 'Fitness'

Personal training deel 1: Definitie- en opleidingsniveau

Personal training (PT) is ontstaan in de vorige eeuw, maar het is het laatste decennium als beroep doorgebroken in Nederland. Het wordt door fitnessorganisaties over de hele wereld gezien als één van de belangrijkste aandachtspunten en in Nederland hebben diverse...

Spierhypertrofie deel 4: Meer schade, meer spiergroei?

  De zoektocht naar efficiëntere manieren van het bereiken van spierhypertrofie heeft drie mechanismen blootgelegd, namelijk trainingsvolume, metabole stress en spierschade. Wat is de rol van de laatste en is het überhaupt noodzakelijk?Groei zonder schade Om...

De haklanding in perspectief

De bekende professor Daniel Lieberman levert met een nieuwe publicatie, aanvullende inzichten in het ontstaan van loopblessures. Hij kan biomechanisch aannemelijk maken, dat een haklanding, het risico op blessures vergroot. Deze overtuiging werd tot nu toe niet...

Dit onderwerp wordt behandeld in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Vitaliteitscoaching deel 4: Belang van autonomie

Vroeger hadden we weinig mogelijkheden en tegenwoordig hebben we keus ten overvloede, maar we lijken er als maatschappij niet mee te floreren. Regelmatig vernemen we dat die keuzevrijheid leidt tot teveel autonomie en individualisme. Wij zouden daarvoor in de plaats...

Het ontbijt ligt onder vuur

Het advies om te ontbijten om een gezond gewicht te bereiken is al decennnia een vanzelfsprekendheid. Toch is er geen duidelijke wetenschappelijke basis voor en een recente meta-analyse (Sievert K 2019) spreekt deze oude wijsheid dan ook tegen. Het ontbijt ligt heel...

Vitaliteitscoaching deel 3: Voorbij de oppervlakte

Er zijn vele opleiders die een curriculum aanbieden voor vitaliteitscoaches. De verschillen zijn groot en zelfs daar waar ze elkaar lijken te overlappen zijn de overeenkomsten oppervlakkig. In dit artikel gaan we daarom vitaliteit en het landschap van aanbieders in...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. 

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan Café Chivo op Facebook.

 

Geraadpleegde bron(nen)

  • Urbancheka M (2001), Picken E, Kalliainen L, Kuzon W. Specific Force Deficit in Skeletal Muscles of Old Rats Is Partially Explained by the Existence of Denervated Muscle Fibers” The Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences and Medical Sciences. 56 (5): B191–B197
  • Farvid MS (2005), Chan DC, Barrett PH, Watts GF. Association of adiponectin and resistin with adipose tissue compartments, insulin resistance and dyslipidaemia. Diabetes, obesity & metabolism.