Basisemoties, niet of nooit geweest

door | apr 7, 2017 | Coachen, Vitaliteitscoach | 0 Reacties

In de TV serie ‘Lie to me’ blijkt de hoofdpersoon een systeem te hebben ontwikkeld om micro-expressies van het gezicht te lezen en daarmee emoties en intenties te kunnen raden. Dit personage is losjes gebaseerd op psycholoog Paul Ekman, die het idee van Charles Darwin van zes basis-emoties dacht te hebben aangetoond. Hij werd daarmee een van de meest invloedrijke psychologen van de 20e eeuw.

Zijn de zes basis-emoties genaamd angst, blijheid, verdriet, boosheid, verwondering en walging wel zo universeel?

Het bestaan van de zes basis-emoties genaamd angst, blijheid, verdriet, boosheid, verwondering en walging, wordt al langere tijd in twijfel getrokken. Deze basisemoties zouden namelijk van het gezicht te lezen moeten zijn, zo meende Charles Darwin te hebben geobserveerd tussen de soorten. Hij opperde dat deze universeel zouden zijn en dus voor de gehele mensheid gelden. Een reden om te twijfelen aan het bestaan van deze basis-emoties is het experiment bij een stam die weinig contact had met het westen (Gendron M 2014). Zij faalden op de opdracht om foto’s met gezichtsuitdrukkingen van dezelfde emotie op dezelfde stapel te plaatsen. Als emoties universeel zouden zijn, dan was dit een koud kunstje.

Geen relatie met gezichtsuitdrukkingen en geen vast patroon in de breinscanner (fMRI)

Westerlingen kunnen veel beter de emoties raden van Westerlingen, maar ook die zijn verre van perfect. Op de foto’s met gezichtsuitdrukkingen worden de emoties niet verborgen en zelfs dan blijkt het al lastig te zijn. Het doet vermoeden dat het spotten van micro-expressies nagenoeg onmogelijk is, als het hele idee al plausibel is. De nationale veiligheidsdiensten, die met het zogenaamde Facial Codingsysteem geflirt hebben, kunnen dat beamen. Het is op alle Amerikaanse luchthavens ingezet, maar bleek geen enkel voordeel te bieden ten opzichte van de bestaande veiligheidssystemen. Daarnaast blijkt er ook in het brein geen vaste plek te zijn voor een specifieke emotie, hetgeen je wel zou verwachten als er sprake is van een echte basisemotie. De fMRI onderzoeken laten vooral veel verschillende patronen zien en het is duidelijk dat er geen vast gebied is voor emoties (Touroutoglou A 2015). Dat een vlek oplicht in een breinscan is nietszeggend. Je kunt niet zien of iemand verslaafd, verliefd of boos is met een breinscanner. Het is flauwekul.
De stekker uit basisemoties
Conclusie
Men heeft inmiddels de stekker uit de TV serie en het veiligheidsprogramma getrokken. De basisemoties zijn min of meer ook al afgeschreven en het betekent dat we naar een nieuw tijdperk gaan, waarin we aanvaarden dat emoties hebben geen vaste plek in het brein, maar een construct zijn als gevolg van connecties in het brein die uniek zijn voor elk individu. Wij zijn daarmee dus niet ons brein, maar ons connectoom.

Meer lezen uit deze categorie 'Coachen':

Problemen met mindfulness meditatie

Mindfulness is een gemoedstoestand die getypeerd wordt door de bewustwording van de eigen fysieke ervaringen, gevoelens en gedachten, zonder onmiddellijk over te gaan op automatische reacties. Om toe te werken naar Mindfulness doet men onder andere trainingen,...

Het Dunning-Kruger effect onbegrepen

De talloze discussies op televisie, op verjaardagfeestjes en vooral op sociale media, wekken de indruk dat iedereen zich expert waant. De overtuiging waarmee argumenten worden geserveerd lijkt geen tred te houden met het daadwerkelijke kennisniveau. Sterker nog, het...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Meer lezen uit overige (kennisbank) categorieën:

De onverwachte relatie tussen lichaamshouding en emotie

Een groot deel van communicatie kun je toekennen aan lichaamstaal, en dat begint al bij de lichaamshouding. Onderzoek bevestigt steeds vaker dat er een kern van waarheid zit in de wederzijdse beïnvloeding van houding en emotie. Toch blijkt er een kleine verrassing te...

Extra eiwit beschermt niet tegen jojo-effect

Hoog-eiwit diëten hebben de reputatie slankmakend te zijn, omdat ze verzadigen en het rustmetabolisme verhogen. Na het afslanken blijken veel mensen echter weer terug te vallen richting het oude gewicht volgens het zogenaamde jojo-effect. Onderzoekers waren benieuwd...

De vetverbrandingsstand is een nutteloos begrip!

Om af te slanken wordt er tegenwoordig (weer), buitengewoon veel aandacht besteed aan de zogenaamde vetverbrandingsstand. We zitten namelijk teveel in een glucoseverbranding en daarom blijven we dik. Het mijden van specifieke voedingsproducten of het overslaan van een...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Dit is een clip, een korte staccato post over een verwondering, een actualiteit, een link naar een artikel of met een tip. Hierboven zie je een greep uit onze andere clips en artikelen. Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan Café Chivo op Facebook,..

Geraadpleegde bron(nen)

  • Gendron M (2014), Roberson D, van der Vyver JM, Barrett LF. Perceptions of emotion from facial expressions are not culturally universal: evidence from a remote culture. Emotion. 2014 Apr;14(2):251-62
  • Touroutoglou A (2015), Lindquist KA, Dickerson BC, Barrett LF. Intrinsic connectivity in the human brain does not reveal networks for ‘basic’ emotions. Soc Cogn Affect Neurosci. 2015 Sep;10(9):1257-65.

Share This