De psychologie van rigide-, flexibel- en functioneel diëten

door | jun 12, 2017 | vitaliteit, Voeding | 0 Reacties

Diëten kunnen de mens flink bezighouden en het is niet voor niets dat men op bijvoorbeeld Amazon 220.000 resultaten terugkrijgt met de zoekterm ‘diet books’. Deze preoccupatie met voedingsregels heeft niet alleen fysieke, maar ook psychologische consequenties. Gelukkig is er steeds meer aandacht voor voedingspsychologie.
Het aantal soorten diëten lijkt schier oneindig, maar uiteindelijk zijn er maar een paar varianten, namelijk de rigide-, de flexibele- en de functionele variant. Alle versies hebben hun regels, die hun eigen consequenties kennen en het is handig om deze regels in vogelvlucht door te nemen.
Drie vormen met hun eigen regels
  • Rigide
    De rigide vorm van diëten kenmerkt zich door het uitsluiten van specifieke voedngsmiddelen, zoals gluten, koolhydraten, vlees, etc. Deze zouden om vaak fysiologisch implausibele redenen dikmakend of ongezond zijn, maar dienen desalniettemin volledig uitgesloten te worden.  
  • Flexibel
    De regels van flexibel diëten richten zich in tegenstelling tot de rigide vormen niet op voedingsmiddelen, maar vooral op verhoudingen van de macronutriënten en het totaal aantal calorieën. Alles mag gegeten worden, zolang men maar voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.
  • Functioneel
    In de functionele vorm van eten is men gericht op eten om fysieke- en niet om emotionele redenen, terwijl men het lichaamsgevoel herstelt
De relatie met voeding en het lichaamsbeeld
De verschillende regels hebben een interessant mentaal- en emotioneel effect. In de voedingspsychologie is er daarom aandacht voor de relatie met voeding en het lichaamsbeeld (Tylka TL 2015). Zij die zich vooral richten op de rigide vormen hebben een grotere kans op een verstoorde relatie met voeding en een negatief lichaamsbeeld. Dit wordt sterk in verband gebracht met het zwart-wit denken over voedingsmiddelen. Dit is anders voor diegenen die een flexibele aanpak hebben. Er is dan minder sprake van een verstoorde relatie met voeding, maar het staat op gespannen voet met het lichaamsbeeld. In de functionele vormen is er het minst sprake van een verstoorde relatie met voeding en het lichaamsbeeld, omdat men zonder schuldgevoel eet en getraind is om weer in contact te komen met hun lichaamsgevoel. 
De psychologische consequenties van de keuze
Conclusie
Het gemiddelde lichaamsgewicht is ondanks alle mogelijke diëten niet afgenomen maar juist toegenomen. Vanuit de voedingspsychologie probeert men tot verklaringen te komen. De verschillende dieetvormen hebben allemaal een andere uitwerking op onze relatie met voeding en het lichaamsbeeld. Het is mogelijk dat deze relatie verstoord raakt en daarmee effect heeft op onze vitaliteit. Daarom is het noodzakelijk om de psychologische consequenties van de verschillende dieetvormen in ogenschouw te nemen bij het maken van een gepaste keuze.

Meer lezen uit deze categorie 'Voeding':

Hoe effectief en gezond is vasten?

Vasten is een millennia-oude traditie die ingezet werd om zowel het lichaam als de geest te reinigen. Tegenwoordig wordt het steeds vaker ingezet om af te slanken of om metabool gezonder te worden. Gelukkig neemt onderzoek toe en krijgen we langzamerhand steeds betere...

Is emotie-eten een zinloos begrip?

We kennen allemaal het clichébeeld van de emotie-eter, die zijn of haar troost vindt in eten. Ook zijn er diverse onderzoeken, die een jeugdtrauma associëren met een verhoogd risico op obesitas. Het sterkt het beeld dat negatieve emoties en stress de oorzaak zijn van...

Supplement HMB voor (half)gevorderde krachtsporters

Het effect van β-hydroxy-β-methylbutyrate (HMB), een metaboliet dat gevormd wordt uit het aminozuur leucine, is populair onder de sporters die de meest effectieve route zoeken om spiermassa te vergroten, vetmassa te minderen en sterker te worden. Maakt HMB een...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Voor chronische pijn kun je naar de vitaliteitstherapeut

Ongeveer 18 procent van de Nederlandse bevolking heeft last van chronische pijnklachten en ze kunnen niet echt ergens terecht. Bloed- en beeldvormend onderzoek wijzen niets uit en pijnstillers werken steeds korter. De vlucht naar het alternatieve circuit is...

Misverstanden over millennials

Het is zonder meer waar dat we het tegenwoordig meer welvaart genieten dan voorheen. De generatie die daar de vruchten van plukt, de zogenaamde Millennials, die zijn mede gevormd door deze welvaart. Volgens Simon Sinek, hebben ze als gevolg daarvan geen goede...

Boekrecensie: Diabetes type 2? Maak jezelf beter

Een vroegtijdige diagnose, behandeling en leefstijlaanpassingen kunnen diabetes type 2 voorkomen een zelfs terugdraaien. Dit staat op de achterzijde van het boek geschreven door specialisten Hanno Pijl en Karine Hoenderdos. Het is geen nieuw boek, maar wel een die dit...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Tylka TL (2015), Calogero RM, Daníelsdóttir S. Is intuitive eating the same as flexible dietary control? Their links to each other and well-being could provide an answer. Appetite. 2015 Dec;95:166-75.

Share This