Is NEAT ophogen de sleutel voor een gezond gewicht?

door | mei 14, 2017 | Bewegen, Leefstijl | 0 Reacties

Sportscholen zitten vol met mensen die niet af lijken te slanken. Het zou daarom vooral gaan om de fysieke activiteit buiten het sporten om, de zogenaamde NEAT (non-exercise activity thermogenesis). Als dat zo is, dan gaat bewegen integreren in de leefstsijl een belangrijkere rol spelen in leefstijlbegeleiding. Het is daarom zinvol om de meest recente wetenschappelijke inzichten te raadplegen.
De ACSM die pro-bewegen is, blijft behouden in haar uitspraken
Sporten, NEAT en NEPA
Bewegen om af te slanken wordt geassocieerd met sporten. De Amerikaanse vereniging voor sportherapeuten (ACSM) is echter heel voorzichtig met haar uitspraken en steekt vooral in op gezondheid. Men moet echter onevenredig veel bewegen, wil men echt afslanken en zelfs dan is het nog maar de vraag of het komt door het sporten of omdat men tijdens het sporten niet kan eten.
NEAT is niet hetzelfde als NEPA
Aangezien sporten weinig zoden aan de dijk zet is men gaan zoeken naar activiteiten buiten het sporten om, de zogenaamde NEAT (non-excercise thermogenesis) en soms ook non-exercise physical activity genoemd afgekort tot NEPA. De NEAT en de NEPA lijken uitwisselbaar, maar toch is er een verschil. Een goed voorbeeld is de 10.000 stappen per dag regel. De NEPA gaat over die stappen, terwijl de NEAT vooral gaat over de energie die men gebruikt voor die activiteit. In eerste instantie gaan die gelijk op, maar na verloop van tijd gaat men steeds efficienter bewegen, waardoor de NEAT afneemt terwijl de NEPA (10.000 stappen) gelijk blijft. Het verklaart waarom bewegen steeds minder gaat opleveren.
Wearables registreren onder ander stappen en verdiepingen die men aflegt
Wearables
Het gegeven dat fysieke activiteit beperkt bijdraagt aan gewichtsregulatie of afslanken is niet nieuw. Emeritus hoogleraar Klaas Terpstra predikt hier al jaren over en onderbouwt dat met data uit bijvoorbeeld dubbelgemerkte watertechniek. Deze techniek meet simpel gesteld de CO2 die een persoon over een periode van twee weken uitademt en met wat ingewikkeld rekenwerk kun je vaststellen wat hij verbrandt. Hoe meer activiteit, hoe meer CO2 het lichaam heeft verlaten. Het idee dat fysieke activiteit weinig bijdraagt aan gewichtsregulatie is zo contra-intuitief en de meettechniek is zo abstract dat het niet lijkt te landen. Met de komst van wearables wordt het al een stuk concreter, aangezien die vertelt hoeveel stappen je hebt genomen en vaak zelfs hoeveel verdiepingen je hebt gelopen. Een wearable draag je doorgaans 24 uur per dag om je arm, soms zelfs tijdens het douchen. Het kan bewegingen in 3D registreren en vertalen in stappen en verdiepingen. Dat is natuurlijk niet supernauwkeurig, maar het geeft wel een beeld en een trendmeting.  Inmiddels hebben al talloze onderzoeken plaatsgevonden waarin men het effect van fysieke activiteit met wearables analyseert in relatie tot het gewicht.
Wat zeggen de korte termijn onderzoeken
De onderzoeken
Er zijn inmiddels voldoende onderzoeken om een zogenaamde meta-analyse te maken en die is recent gepubliceerd (Visser HHJ 2016). Op basis van de wearables data blijkt dat de fysieke activiteit in deze onderzoeken toeneemt over een periode van 4 tot en met 12 weken, voldoende om een negatieve energiebalans af te dwingen. Toch blijkt dit niet te leiden tot gewichtsverlies. De kritiek is dat de tijdsduur te kort is en daarom is het goed dat er een langerdurend onderzoek is gepubliceerd.
Wat zegt een lange termijn onderzoek
In dit onderzoek (Jakicic JM 2016) dat twee jaar in beslag nam, dienden de deelnemers eerst 6 maanden af te slanken om vervolgens een opdracht te krijgen om het gewicht op peil te houden voor een periode van anderhalf jaar. Daartoe werden twee groepen gemaakt, waarbij de eerste regelmatig een elektronisch dagboek in moest vullen, terwijl de andere groep een wearable kreeg die de deelnemers eraan herinnerden hoeveel stappen ze nog moesten lopen. Beiden groepen kregen overigens telefonische ondersteuning. Na twee jaar bleek dat de meeste deelnemers al in gewicht waren toegenomen en een saillant detail is dat de groep die wearables droeg nog het meest. De wearablesgroep bewoog na 2 jaar nog steeds meer dan bij de start, maar dat heeft niet bijgedragen aan het keren van terugval.

 

Bewegen voor je gezondheid, voeding voor de lijn

Conclusie
De eeuwige discussie over voeding versus bewegen zal nog wel blijven voortduren en neemt soms ook in wetenschappelijke kringen nog felle vormen aan. Het idee dat ‘normaal’ bewegen weinig bijdraagt aan gewichtsregulatie is contra-intuitief, maar het is vooral theorie. Het hebben van een theorie is natuurlijk goed, maar het hebben van data is beter. Het zijn de data die uitwijzen dat bewegen belangrijk is voor de gezondheid, maar dat men voor de lijn vooral op voeding moet letten.

Meer lezen uit deze categorie 'Leefstijl':

Effectiviteit gezondheidsmanagement in het bedrijf

  Steeds vaker blijken bedrijven te investeren in gezondheidsmanagement en naar schatting hebben 50 miljoen werknemers over de hele wereld deze deels of geheel ondergaan. Een effectiviteitsanalyse die de wetenschappelijke toets kan doorstaan is zeldzaam, maar recent...

De glycemische index (GI) is nutteloos?

Het lichaam heeft verschillende mechanismen om de bloedsuikerspiegel te bewaken. Dat kan het lichaam uitstekend, maar op één of andere wijze vinden we het nodig om ons lichaam constant te micromanagen. De glycemische index/last is zo'n stuk gereedschap om ons lichaam...

Hoe effectief en gezond is vasten?

Vasten is een millennia-oude traditie die ingezet werd om zowel het lichaam als de geest te reinigen. Tegenwoordig wordt het steeds vaker ingezet om af te slanken of om metabool gezonder te worden. Gelukkig neemt onderzoek toe en krijgen we langzamerhand steeds betere...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Spierhypertrofie deel 4: Meer schade, meer spiergroei?

  De zoektocht naar efficiëntere manieren van het bereiken van spierhypertrofie heeft drie mechanismen blootgelegd, namelijk trainingsvolume, metabole stress en spierschade. Wat is de rol van de laatste en is het überhaupt noodzakelijk?Groei zonder schade Om...

Gezondheidsmanagement in het bedrijfsleven deel 2

  Bedrijven zijn massaal gezondheidsmanagementprogramma's aan het implementeren als onderdeel van een duurzaamheidsbeleid. In ons vorig artikel 'Effectiviteit gezondheidsmanagement in het bedrijf' werd duidelijk dat ze niets opleveren en toch zweren sommige bedrijven...

‘The China Study’ – Red jezelf, word veganist?

  Het onthouden van consumptie van dierlijke producten, zoals veganisten doen, wordt geassocieerd met een betere gezondheid. Veel veganisten zijn meer bewust bezig met gezondheid en daardoor roken en drinken ze minder dan gemiddeld. Ze zijn ook vaak (lichamelijk)...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Jakicic JM (2016), Davis KK, Rogers RJ, .e.a. Effect of Wearable Technology Combined With a Lifestyle Intervention on Long-term Weight Loss. JAMA September 20, 2016, Vol 316, No. 11
  • Vries HJ de (2016), Kooiman TJM, Ittersum MW van, e.a. Do activity monitors increase physical activity in adults with overweight or obesity? A systematic review and meta-analysis. Volume 24, Issue 10 October 2016 Pages 2078–2091

Share This