Leefstijl als medicijn? Alleen als men volhoudt!

door | apr 20, 2017 | Klinische leefstijl, Leefstijl | 0 Reacties

Nederland is er klaar voor. Leefstijl staat volop in de belangstelling van zorgprofessionals, beleidsmakers, zorgverzekeraars en patiënten. Die laatste groep wil meer regie over de eigen gezondheid en dat betekent de leefstijl aanpassen. Leefstijl is een parapluterm voor al het gedrag dat van invloed is op de gezondheid. Het betekent beter, maar toch vooral minder eten. Het betekent meer bewegen, stoppen met roken en beter slapen. Volgens het RIVM eet Nederland te weinig groente, fruit en vis. Geen pillen, maar paprika riep de huisarts Tamara de Weijer recent strijdlustig in de NRC. De huisarts zou mensen naar de groenteboer moeten sturen in plaats van naar de apotheker. Het klinkt allemaal zinvol, maar de vraag is of het werkt.
Intentie leidt niet tot resultaat
Motivatie is onvoldoende
Leefstijl is niet nieuw en voor ons al helemaal niet, aangezien het een van onze kerncompetenties is. Met ruim 15 jaar ervaring kennen we de dramatische effecten die een leefstijlverandering kan bewerkstelligen. Wat wij vooral willen benadrukken is dat leefstijl meer omvat dan het advies om de groenteboer te terroriseren, zoals we ook al beschreven hebben in ons artikel ‘Schieten op de Schijf van Vijf‘. Het is weliswaar goed advies, maar een die alleen op korte termijn resultaat biedt. De intentie hebben is namelijk niet genoeg. Willen is niet kunnen gebleken. De huidige modellen en technieken zoals de ASE (attitude, sociale invloed en eigen effectiviteit) en motiverende gespreksvoering schieten dan ook tekort. Zij zijn namelijk allemaal gericht op het veranderen van de intentie, de motivatie. Uit een meta-analyse met 30 onderzoeken blijkt echter dat de intentie niet leidt tot resultaat. Gedragsonderzoekers hebben daarom recent een lijst samengesteld van aandachtsgebieden die noodzakelijk zijn om leefstijlinterventies succesvol te ondersteunen. Motiverende gespreksvoering is slechts 1 van de 9 factoren.
 Welke van deze 9 maken onderdeel uit van jouw aanpak?
1.    Zelfmonitoring
2.    Stimuluscontrole
3.    Motiverende gespreksvoering
4.    Gedragscontract
5.    Cognitieve herstructurering
6.    Dissociatie
7.    Zelfmotivering
8.    Crisispreventie en -management
9.    Doelen stellen

Wat als mensen struikelen over het leven?

Van veranderen naar volhouden
Het beste dieet, slaap of beweegprogramma is weinig waard als men het niet volhoudt. Wij juichen daarom elk initiatief toe waarin men de regie over eigen gezondheid terug kan geven, maar onze ervaring en de wetenschappelijke literatuur laten heel duidelijk zien dat er meer nodig is dan advies. Iemand naar de groenteboer sturen in plaats van de apotheek, zorgt er nog niet voor dat iemand ook gaat. En ook al zou iemand gaan, wil het nog niet zeggen dat hij of zij het gaat volhouden. Dan hebben we het nog niet eens over alle mogelijke hindernissen en blokkades. Gezondheid dient te worden bezien vanuit een biopsychosociaal perspectief en het betekent dat de mens veranderen zonder de omgeving te veranderen, erg lastig is. Daarnaast blijken mensen vast te lopen met stress, met werk of te struikelen over het leven, waardoor ze succesvolle trajecten afbreken. Deze mensen hebben geen leefstijladvies nodig, maar een vitaliteitscoach, die in eerste instantie helemaal niet geinteresseerd is in gezondheid, maar helpt ontdekken wat het leven de moeite van het leven waard maakt.

Verander jezelf of de omgeving om beter vol te kunnen houden

Conclusie
Leefstijl is een parapluterm voor al het gedrag dat invloed op de gezondheid heeft. Er is al aardig wat van bekend en de meeste Nederlanders weten in grote lijnen wel wat ze moeten doen, maar ze doen het niet of ze kunnen het niet volhouden. Als we leefstijl serieus willen implementeren, dan zullen we verder moeten gaan dan advies. Sterker nog, we moeten verder dan motiveren. We moeten zelfmanagement bevorderen door mensen vaardigheden bij te brengen, waarmee ze zichzelf of de omgeving zo kunnen veranderen dat het gemakkelijker wordt om vol te houden. Dat is niet een kwestie van het uitdelen van een tip, het is een vak. Welkom bij in ons vakgebied!

Meer lezen uit deze categorie 'Leefstijl':

Personal training deel 1: Definitie- en opleidingsniveau

Personal training (PT) is ontstaan in de vorige eeuw, maar het is het laatste decennium als beroep doorgebroken in Nederland. Het wordt door fitnessorganisaties over de hele wereld gezien als één van de belangrijkste aandachtspunten en in Nederland hebben diverse...

Effectiviteit gezondheidsmanagement in het bedrijf

  Steeds vaker blijken bedrijven te investeren in gezondheidsmanagement en naar schatting hebben 50 miljoen werknemers over de hele wereld deze deels of geheel ondergaan. Een effectiviteitsanalyse die de wetenschappelijke toets kan doorstaan is zeldzaam, maar recent...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Vitaliteitscoaching deel 3: Voorbij de oppervlakte

Er zijn vele opleiders die een curriculum aanbieden voor vitaliteitscoaches. De verschillen zijn groot en zelfs daar waar ze elkaar lijken te overlappen zijn de overeenkomsten oppervlakkig. In dit artikel gaan we daarom vitaliteit en het landschap van aanbieders in...

Personal training deel 1: Definitie- en opleidingsniveau

Personal training (PT) is ontstaan in de vorige eeuw, maar het is het laatste decennium als beroep doorgebroken in Nederland. Het wordt door fitnessorganisaties over de hele wereld gezien als één van de belangrijkste aandachtspunten en in Nederland hebben diverse...

Vitaliteitscoaching deel 2: Chronische stress is niet het probleem

  In Nederland, maar ook in de rest van de wereld, gaan er zaken mis. Overgewicht, chronische ziekten en kennelijk nemen ook burn-out/depressie de overhand. Volgens sommigen heeft dat alles te maken chronische stress die het moderne leven met zich meebrengt waar we...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Burgess E (2017), Hassmén P, Welvaert M, Pumpa KL. Behavioural treatment strategies improve adherence to lifestyle intervention programmes in adults with obesity: a systematic review and meta-analysis. Clin Obes. 2017 Apr;7(2):105-114.