De psychologie van rigide-, flexibel- en functioneel diëten

door | jun 12, 2017 | vitaliteit, Voeding | 0 Reacties

Diëten kunnen de mens flink bezighouden en het is niet voor niets dat men op bijvoorbeeld Amazon 220.000 resultaten terugkrijgt met de zoekterm ‘diet books’. Deze preoccupatie met voedingsregels heeft niet alleen fysieke, maar ook psychologische consequenties. Gelukkig is er steeds meer aandacht voor voedingspsychologie.
Het aantal soorten diëten lijkt schier oneindig, maar uiteindelijk zijn er maar een paar varianten, namelijk de rigide-, de flexibele- en de functionele variant. Alle versies hebben hun regels, die hun eigen consequenties kennen en het is handig om deze regels in vogelvlucht door te nemen.
Drie vormen met hun eigen regels
  • Rigide
    De rigide vorm van diëten kenmerkt zich door het uitsluiten van specifieke voedngsmiddelen, zoals gluten, koolhydraten, vlees, etc. Deze zouden om vaak fysiologisch implausibele redenen dikmakend of ongezond zijn, maar dienen desalniettemin volledig uitgesloten te worden.  
  • Flexibel
    De regels van flexibel diëten richten zich in tegenstelling tot de rigide vormen niet op voedingsmiddelen, maar vooral op verhoudingen van de macronutriënten en het totaal aantal calorieën. Alles mag gegeten worden, zolang men maar voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.
  • Functioneel
    In de functionele vorm van eten is men gericht op eten om fysieke- en niet om emotionele redenen, terwijl men het lichaamsgevoel herstelt
De relatie met voeding en het lichaamsbeeld
De verschillende regels hebben een interessant mentaal- en emotioneel effect. In de voedingspsychologie is er daarom aandacht voor de relatie met voeding en het lichaamsbeeld (Tylka TL 2015). Zij die zich vooral richten op de rigide vormen hebben een grotere kans op een verstoorde relatie met voeding en een negatief lichaamsbeeld. Dit wordt sterk in verband gebracht met het zwart-wit denken over voedingsmiddelen. Dit is anders voor diegenen die een flexibele aanpak hebben. Er is dan minder sprake van een verstoorde relatie met voeding, maar het staat op gespannen voet met het lichaamsbeeld. In de functionele vormen is er het minst sprake van een verstoorde relatie met voeding en het lichaamsbeeld, omdat men zonder schuldgevoel eet en getraind is om weer in contact te komen met hun lichaamsgevoel. 
De psychologische consequenties van de keuze
Conclusie
Het gemiddelde lichaamsgewicht is ondanks alle mogelijke diëten niet afgenomen maar juist toegenomen. Vanuit de voedingspsychologie probeert men tot verklaringen te komen. De verschillende dieetvormen hebben allemaal een andere uitwerking op onze relatie met voeding en het lichaamsbeeld. Het is mogelijk dat deze relatie verstoord raakt en daarmee effect heeft op onze vitaliteit. Daarom is het noodzakelijk om de psychologische consequenties van de verschillende dieetvormen in ogenschouw te nemen bij het maken van een gepaste keuze.

Meer lezen uit deze categorie 'Voeding':

Wat voegt de leefstijlarts toe?

De belangstelling voor leefstijlgeneeskunde bij (huis)artsen neemt toe en dat lijkt terecht te zijn, aangezien veel van de gezondheidsproblemen ontstaan door de wijze waarop we leven. Nu hebben we al leefstijlcoaches en diëtisten. Wat voegt de leefstijlarts toe?    ...

Maakt een gezond microbioom een gezond mens?

Tientallen boektitels, vele cursussen en ontelbare blogs zijn er verschenen over het microbioom. Het betreft de honderden kolonies aan bacteriesoorten die leven in onze darmen. Dit microbioom zou via verschillende wegen een enorme invloed hebben op de gezondheid van...

Clip: Neemt inflammatie toe bij het ketogeen dieet?

Lage graad inflammatie is betrokken bij alle welvaartziekten, maar neemt dat ook toe bij het populairder wordend ketogeen dieet? Een clip is een kort item over een onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het onderwerp, maar bedoeld om...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Clip: Armoede slecht voor het hart

Armoede wordt al langere tijd in verband gebracht met hartklachten en een kortere levensverwachting. Onderzoekers wilden weten via welke mechanisme. Een clip is een kort item over een onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het...

Maakt nociplasticiteit de pijn minder centraal?

Het lichaam zit vol zenuwuiteinden genaamd nociceptoren die gespecialiseerd zijn in het waarnemen van prikkels die een (potentieel) schadelijke invloed hebben op het lichaam. Het uitschakelen van deze nociceptie bij mensen met chronische pijn leidt vaak niet tot...

De ziekte burnout erkend

De moderne wereld en de millennialgeneratie in het bijzonder wordt geplaagd door een ziekte die burnout genoemd wordt. De schatting is dat 14 procent van de werkende bevolking hier last van heeft, maar toch was er geen erkenning. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Tylka TL (2015), Calogero RM, Daníelsdóttir S. Is intuitive eating the same as flexible dietary control? Their links to each other and well-being could provide an answer. Appetite. 2015 Dec;95:166-75.