Gewichtstoename door roken?

door | jan 27, 2016 | Leefstijl, Vitaliteitscoach |

Na het stoppen met roken, neemt het gewicht doorgaans toe. Roken zou mogelijk kunnen beschermen tegen gewichtstoename en het leidt soms tot de ongelukkige beslissing om te blijven roken of zelfs te starten met roken om slank te blijven. Dit beschermend effect zou mogelijk voortvloeien uit het verhoogde rustmetabolisme als gevolg roken en de vraag is natuurlijk of het daadwerkelijk werkt.

Het gegeven dat men aankomt na het stoppen van roken, betekent niet automatisch dat roken zelf slank maakt. Toch heeft het deze reputatie, vanwege een onderzoek dat ooit gepubliceerd is in het gezaghebbende NEJM (Williamson DF 1991). Daaruit bleek dat niet-rokers gemiddeld 4 kg zwaarder waren dan rokers. Een analyse van de groepen laat echter zien dat de niet-rokers in dit onderzoek bijna 5 jaar oudere senioren zijn. Het is een leeftijdscategorie waarin de kilo’s gestaag toenemen. De conclusie dat niet-rokers zwaarder zijn dan rokers is dan ook voorbarig. Een nieuw onderzoek geeft meer inzicht.

Een vertraging van het rustmetabolisme is een weinig bevredigende verklaring

Het onderzoek
Bijna 400 vrouwelijke studenten werden over een periode van 2 jaar gevolgd (Stice E 2015). Het overgrote deel rookte niet (n=304), maar diegenen die rookten (n=29), die kwamen gemiddeld 2,9 kg aan. De niet-rokers kwamen ook aan, maar de gewichtstoename bleef beperkt tot 0,9 kg. Ook waren er deelnemers in die periode gestopt met roken (n=13). Hun gewicht nam in diezelfde periode met gemiddeld 4,8 kg toe. Hoewel de groep die rookte erg klein was, is de kracht van het onderzoek dat de deelnemers uit dezelfde leefstijdscategorie komen en in een zelfde situatie zitten.

 

De deelnemers gingen in een BodPOD waar men ook een het rustmetabolisme kan schatten. Resultaten uit die metingen suggereren dat de rokers inderdaad een hoger rustmetabolisme hadden. Dat verschil is echter zo klein, dat men er geen 5 kg gewichtsverschil mee kan verklaren. Nog veel interessanter is dat een deel van de groepen ook een dubbelblind gemerkte watertechniek meting onderging, dat veel betrouwbaarder is dan een BodPOD schatting. Daarin werd geen significant verschil gevonden in het rustmetabolisme tussen rokers en niet-rokers. Het idee dat roken per definitie leidt tot een hoger rustmetabolisme is tot nu toe alleen vastgesteld met acute metingen, zonder dat we weten of er verder op de dag gecompenseerd wordt. De dubbelblind gemerkte watertechniek dat over een periode van twee weken meet, suggereert van wel.

Onbewust gedrag

Andere verklaringen
Er zijn aanwijzingen dat roken kan helpen om de eetlust iets te onderdrukken. In dat geval zou iemand slanker blijven, omdat deze persoon minder eet. Rokers kwamen dus minder aan dan zij die gestopt waren, maar werden nog altijd zwaarder dan niet rokers. Als roken het rustmetabolisme verhoogt, wat twijfelachtig is, verklaart dat niet waarom ze zwaarder zijn dan niet-rokers. Aangezien sigaretten geen opneembare calorieën bevatten, lijkt het waarschijnlijker dat het het type mens, dat gevoelig is voor roken, ook gevoeliger is voor meer eten. Roken en eten worden grotendeels bepaald door (onbewust) gedrag en het is mogelijk dat er juist aan dit gedrag gewerkt dient te worden.

Wat overeind blijft is dat je beter op je eetgedrag moet letten als je stopt met roken

Conclusie
Hoewel roken waarschijnlijk de eetlust wat onderdrukt, beschermt het duidelijk niet tegen verdere vervetting. Aangezien er ook duidelijk nadelen zijn aan roken, hoef je er dus niet om die reden aan te beginnen. Rokers die stoppen daarentegen, dienen veel strikter op hun gewicht te letten, aangezien zij mogelijk meer gaan aankomen.

Meer lezen uit deze categorie 'Klinische Leefstijl':

Insuline onbegrepen deel 13: Koolhydraatintolerant

Insuline onbegrepen deel 13: Koolhydraatintolerant

Zijn er mensen die niet tegen koolhydraten kunnen en zou dat de reden zijn waarom ze diabetes krijgen? Steeds vaker spreekt men van koolhydraatintolerantie, zo ook in een recent onderzoek van de Ohio universiteit. Deze mensen zouden gebaat zijn bij een...

Is leefstijlgeneeskunde beter?

Is leefstijlgeneeskunde beter?

Ruim 30 geneeskundigen, hoogleraren en economen pleiten voor een radicale verandering in de gezondheidszorg om de diabetesepidemie te keren. Ze ondertekenden een brief die gepubliceerd werd in de NRC, waarin ze beschrijven hoe het breed implementeren van...

Clip: Koolhydraatarm dieet niet nodig voor diabetes type 2

Clip: Koolhydraatarm dieet niet nodig voor diabetes type 2

In de gezondheidszorg lijkt men ervan overtuigd dat koolhydraatarm ook wel bekend als lowcarb noodzakelijk is bij de bestrijding van diabetes type 2 Een clip is een kort item over een onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

De anatomie van complotdenken

De anatomie van complotdenken

Het aantal complottheorieën is niet meer bij te houden. Of er meer complotdenkers zijn of dat de verschillende mediakanalen de verspreiding ervan accelereren is onduidelijk, omdat harde data ontbreken. De coronapandemie doet zelf een flinke duit in de zak en hoewel we...

Stop met het nastreven van eigenwaarde

Stop met het nastreven van eigenwaarde

Het onderwerp eigenwaarde heeft veel psychologen beziggehouden en mag zich tot één van de meest omvangrijke dossiers in de psychologie rekenen. Het wordt ook wel zelfwaarde, zelfliefde, zelfwaardering en eigendunk genoemd en het is veel beschreven als de emotionele...

Hebben dikke mensen meer cravings?

Hebben dikke mensen meer cravings?

Als verlangen verandert in hunkeren naar voedsel dan wordt het een craving genoemd. Die cravings lijken vooral sterk te zijn gecorreleerd met hyperpalatibele (smakelijk) en hypercalorische voedingsmiddelen. Dik en dun kennen het verschijnsel van cravings, maar is er...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. Een clip is een korte post over actualiteit, een uitgelicht onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het onderwerp, maar is bedoeld om een punt te maken door het in de context te plaatsen. We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden.

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan het community platform van Chivo.

  • Artikel op 16 januari 2018 aangepast om te verklaren waarom men denkt dat rokers slanker zijn dan niet-rokers en waarom een verhoogt rustmetabolisme twijfelachtig is en alternatieve verklaringen.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Williamson DF (1991), Madans J, Anda RF, e.a. Smoking cessation and severity of weight gain in a national cohort. N Engl J Med. 1991 Mar 14;324(11):739-45.
  • 1Stice E (2015), Marti CN, Rohde P, Shaw H. Young woman smokers gain significantly more weight over 2-year follow-up than non-smokers. How Virginia doesn’t slim. Appetite. 2015 Feb;85:155-9