Burnout of depressie, een ander naampje voor hetzelfde beestje?

door | dec 7, 2016 | Klinische leefstijl, Vitaliteitstherapeut | 0 Reacties

De burnout wordt gepresenteerd als een arbeidsgerelateerd stresssyndroom waar uitputting, cynisme en inefficiëntie het gevolg van zouden zijn. In relatie tot de werkattitude wordt het veelal gezien als een tegenpool van bevlogenheid. Toch wordt deze aandoening zelden erkend als een aparte ziekte en dat heeft verschillende oorzaken.

Is burnout, niet gewoon vermomde depressie?

Allereerst is het belangrijk om te begrijpen dat wat als burnout wordt gediagnosticeerd, volgens de Maslach Burnout Inventory, ook wordt aangetroffen bij patiënten waarbij er geen enkele relatie te vinden is met een arbeidssituatie (Bianchi R 2013). De burnout als werkgerelateerde aandoening, heeft feitelijk geen enkele basis. Daarnaast is het onduidelijk wat de burnout nu anders maakt dan een depressie. Er is in het verleden al meerdere malen vastgesteld dat de overlap opmerkelijk is en dat de symptomen voor 80 tot 90 procent overeenkomen. Dat geldt bijvoorbeeld eveneens voor de meest recente analyse onder 1.386 Franse leerkrachten (Schonfeld IS 2015). Hoewel een groot overlap nog altijd niet een volledig overlap is, geldt dat voor alle vormen van depressie. Aangezien er vele varianten van depressie zijn, is het veel plausibeler om te veronderstellen dat het burnoutsyndroom er ook een is. Zo bleken de burnoutleerkrachten een twee maal grotere kans op angststoornissen hadden dan de ‘gezonde’ collegae. De angststoorniss is een bekende comorbiditeit van depressie. Ook bleken ze een driemaal grotere kans te hebben op een depressieverleden en een vier keer grotere kans op het gebruik van antidepressiva. Met een dergelijke overlap is het veel aannemelijker dat burnout, gewoon depressie is, maar dan vermomd als een psychosociale arbeidslast (PSA).

Coaches die weg zouden blijven van depressie, blijken geen moeite te hebben met burnout

De keuze voor de burnout benaming in plaats van depressie heeft mogelijk te maken met de stigmatisering van depressie (Bianchi R 2016). Een burnout wordt gerelateerd met hard werken en succesvol zijn, terwijl ongelukkig of somber voelen, je een loser maakt. Het naampje kan kennelijk wel uitmaken in de wijze waarop mensen de patiënt behandelen. De vraag is of dat voldoende is, omdat het begeleiden van patiënten met depressie wordt gezien als een (para)medische handeling. Terwijl het begeleiden van burnout patienten veelal wordt gedaan door coaches, die zich niet zouden wagen aan depressie. Nu stellen we niet dat de begeleiding van een patient het exclusief domein zou moeten zijn van een enkel beroep, maar het erkennen dat de burnout een vorm is van depressie, zou leiden tot een andere aanpak. Het is namelijk ondenkbaar dat een werknemer met een depressie binnen enkele maanden weer functioneel is, terwijl dat bij burnoutzaken eerder regel is dan uitzondering. Als een werknemer binnen enkele maanden functioneel is, dan is er geen sprake van burnout / depressie, maar van overspannenheid. Minder sexy, wel dichter bij de waarheid.

Burnout of depressie, is geen semantische kwestie, maar een ethische

Conclusie
Bijna 20 procent van de Nederlanders heeft een of meerdere malen te kampen met depressie en waarschijnlijk is het latente deel nog veel groter, aangezien depressie ook een onopgemerkte co-morbiditeit is van diabetes en andere aandoeningen. Mochten symptomen van depressie zich openbaren tijdens hoge werkdruk, dan wordt dit ten onrechte gediagnosticeerd als een burnout. Het kan betekenen dat iemand niet de begeleiding krijgt is passend is. Er is dan geen sprake van een semantische kwestie, maar van een ethische.

Meer artikelen uit deze categorie 'Klinische leefstijl':

Het placebo-effect, omarmen of verstoten?

Microbioloog Rosanne Hertzberger, voedingswetenschapper Martijn Katan en ook TV-presentator Arjen Lubach hebben zich de afgelopen weken uitgesproken over het placebo-effect. Terwijl Hertzberger pleit voor de inzet van alternatieve geneeswijzen, wijzen de heren het...

Meer inzichten in eetimpulsen

Voedingsbegeleiding gaat veel verder dan het beschikken over kennis van voeding. Het gaat in veel gevallen vooral om voeden, de eetimpuls, ofwel wat zorgt er nu voor dat iemand gaat eten? Daar is gelukkig in wetenschappelijke kringen al langer aandacht voor. Niet...

Is het einde van het schade-pijnmodel nabij?

Stel je voor dat men tijdens een operatie aan een artroseknie niets verandert. De boel wordt opengemaakt, maar vervolgens met onverrichte zaken weer dichtgenaaid. Zou de patient erna beter functioneren en minder pijn ervaren? Het antwoord is ja en net zo goed als bij...

Dit onderwerp wordt behandeld in de opleidingen:

Recente artikelen (Kennisbank) uit overige categorieën:

 

Het placebo-effect, omarmen of verstoten?

Microbioloog Rosanne Hertzberger, voedingswetenschapper Martijn Katan en ook TV-presentator Arjen Lubach hebben zich de afgelopen weken uitgesproken over het placebo-effect. Terwijl Hertzberger pleit voor de inzet van alternatieve geneeswijzen, wijzen de heren het...

Bestaan ochtend- en avondmensen in de natuur?

Als we gaan kamperen dan verandert ons slaappatroon, want we gaan vroeger naar bed en komen er gemiddeld ook vroeger uit. Dat geldt ook voor de avondmensen, maar zou het dan betekenen dat de avondmens eigenlijk niet bestaat? Hoe zit het dan bij traditioneel levende...

EQ een factor in vitaliteitsmanagement?

In 1995 nam het begrip emotionele intelligentie een enorme vlucht met de publicatie van het zelfhulpboek van psycholoog Daniel Goleman. Emotionele intelligentie of EQ zoals we het zullen afkorten, zou volgens Goleman voor zakelijk en privé succes, belangrijker zijn...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Bianchi R (2014), Truchot D, Laurent E, e.a. Is burnout solely job-related? A critical comment. Scandinavian Journal of Psychology. 55 (4): 357–361.
  • Bianchi R (2016), Verkuilen J, Brisson e.a. Burnout and depression: Label-related stigma, help-seeking, and syndrome overlap. Psychiatry Res. 2016 Aug 8;245:91-98.
  • Schonfeld IS (2016), Bianchi R. Burnout and Depression: Two Entities or One? J Clin Psychol. 2016 Jan;72(1):22-37

Share This