Clip: Kahnemanmodel te simpel, intuïtie is eveneens logisch

door | nov 9, 2016 | Coachen, Vitaliteitscoach | 0 Reacties

Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman, pleit in zijn boek ‘Thinking fast and slow’ voor het bestaan van een snel en een langzaam systeem in onze hersenen. Het snelle systeem reageert intuïtief en wordt vervolgens gecorrigeerd door het langzame tweede systeem, dat logisch redeneert. Deze tweedeling wordt nu aangevochten.

Hoe minder tijd er is voor een beslissing, hoe meer men op het ‘domme’ systeem 1 terug moet vallen

De duale verwerkingstheorie
De laureaat Kahneman maakt in zijn theorie onderscheid tussen het ervarende zelf (systeem 1) en het herinnerende zelf (systeem 2). Het eerste zou intuïtief en snel zijn, maar weinig logisch en wordt regelmatig gecorrigeerd door systeem 2. Deze duale verwerkingstheorie wordt in verschillende varianten aanvaard door het veld van psychologen en is dan ook in talloze experimenten bevestigd. De tijd die men krijgt om een probleem op te lossen is een cruciale factor in de dominantie van een van beide systemen. Hoe minder tijd, des te dominanter wordt het snelle en domme systeem 1. Kahneman stelt dat systeem 1, vooral bevooroordeeld is en niet in staat tot logisch redeneren en reflectie. Het klinkt volstrekt intuïtief, maar toch komt het model nu onder vuur te liggen.

In slechts tien procent van de uitdagingen, moest systeem 2, de beoordeling van systeem 1 corrigeren

Snelle logica
Hoe meer tijd gegund wordt om een antwoord te formuleren of een probleem op te lossen, hoe groter de kans is dat systeem 2 ingezet gaat worden. Onderzoekers gingen aan de slag met honderden deelnemers die onder hoge druk allerlei problemen moesten oplossen. Opdrachten hadden deadlines van enkele seconden of er was sprake van multitasking, waarbij er ook uit het geheugen geput moest worden om het langzame systeem bezig te houden. In alle gevallen bleek dat er logica ingezet moest zijn om de problemen op te lossen, ondanks de isolatiemaatregelen van systeem 1. In slechts 10 procent van de gevallen bleek systeem 2, de beslissing van systeem 1 te moeten corrigeren.

Het model van Kahneman is op zijn gunstigst, een overgesimplificeerde weergave van de werkelijkheid

Conclusie
In de neurobiologie is men gewend om te denken in snelle en langzame systemen, waarbij het snelle systeem grof en onnauwkeurig is, maar gemaakt is om het overleven in gevaarlijke situaties te bevorderen. Het langzame systeem zou eventueel verkeerde inschattingen moeten corrigeren. Het systeem van Kahneman is niet anders, maar nu blijkt dat grof en snel, buitengewoon nauwkeurig is. Het model van Kahneman is op zijn minst overgesimplificeerd, maar mogelijk zelfs verkeerd. Ook het snelle systeem heeft toegang tot logisch redeneren en dat betekent dat intuïtie wel eens vaker gelijk kan krijgen dan je op basis van toeval zou verwachten.

Meer lezen uit deze categorie 'Coachen':

Vitaliteitscoaching deel 2: Chronische stress is niet het probleem

  In Nederland, maar ook in de rest van de wereld, gaan er zaken mis. Overgewicht, chronische ziekten en kennelijk nemen ook burn-out/depressie de overhand. Volgens sommigen heeft dat alles te maken chronische stress die het moderne leven met zich meebrengt waar we...

Positieve psychologie deel 7: 20 jaar jong, tijd voor een feestje?

Psychologie is de studie van het menselijk gedrag en de laatste honderd jaar toch vooral van ziekelijk gedrag. Hoewel er natuurlijk wel onderzoeken plaatsvonden die methoden onderzoeken om ons zelf te verbeteren, zijn die ondergesneeuwd geraakt. Vanaf 1998 veranderde...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Meer lezen uit overige (kennisbank) categorieën:

Het ontbijt ligt onder vuur

Het advies om te ontbijten om een gezond gewicht te bereiken is al decennnia een vanzelfsprekendheid. Toch is er geen duidelijke wetenschappelijke basis voor en een recente meta-analyse (Sievert K 2019) spreekt deze oude wijsheid dan ook tegen. Het ontbijt ligt heel...

Vitaliteitscoaching deel 3: Voorbij de oppervlakte

Er zijn vele opleiders die een curriculum aanbieden voor vitaliteitscoaches. De verschillen zijn groot en zelfs daar waar ze elkaar lijken te overlappen zijn de overeenkomsten oppervlakkig. In dit artikel gaan we daarom vitaliteit en het landschap van aanbieders in...

Personal training deel 1: Definitie- en opleidingsniveau

Personal training (PT) is ontstaan in de vorige eeuw, maar het is het laatste decennium als beroep doorgebroken in Nederland. Het wordt door fitnessorganisaties over de hele wereld gezien als één van de belangrijkste aandachtspunten en in Nederland hebben diverse...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. 

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan Café Chivo op Facebook.

 

Geraadpleegde bron(nen)

  • Bago B (2017), Neys d W. Fast logic?: Examining the time course assumption of dual process theory. Cognition Volume 158, January 2017, Pages 90–109