Coachen in perspectief deel 3: Intrinsieke motivatie overschat

door | nov 7, 2017 | Leefstijl, vitaliteit | 0 Reacties

Motivatie is datgene wat mensen drijft tot actie en die motivatie kan extern of intern worden opgewekt. Men spreekt dan van respectievelijk extrinsieke en intrinsieke motivatie. Veel coaches en trainers leggen de nadruk op intrinsieke motivatie om succes te halen, maar gaan voorbij aan de complexiteit van motivatie.

 

 

De willen is kunnen retoriek is demotiverend

Willen is niet kunnen
Bij intrinsieke motivatie wordt verwacht dat iemand het ook echt wil en als het niet lukt of als iemand opgeeft, dan wilde hij niet graag genoeg. Een dergelijke stelling klinkt intuïtief, maar het houdt geen rekening met de harde, multifactoriële realiteit. De top van de Mount Everest ligt namelijk bezaaid met lijken van mensen, die ooit zeer gemotiveerd waren. Willen is zeker geen synoniem van kunnen en dat blijven roepen is niet alleen in strijd met de feiten, maar werkt zelfs demotiverend als het niet lukt. De willen is kunnen-uitspraak is zinloze retoriek, één die een professional links zou moeten laten liggen.
Ervaringsdeskundig

De willen is kunnen retoriek lijkt sterk te leven bij ervaringsdeskundigen die in onze branche zitten. Door onze positie komen we deze dagelijks tegen en ervaren dan vaak ongeloof als we stellen dat niet elk persoon met obesitas kan afslanken of dat niet iedereen van sport houdt. Zij vormen niet de norm, maar zij zijn de uitzondering. Het gegeven dat zij al contact met ons hebben of zelfs in de branche zitten, geeft al aan dat zij niet representatief zijn voor de gemiddelde Nederlander; ze zijn niet alleen de uitzondering, zij zijn uitzonderlijk. Bewonderenswaardig, maar niet iets waar je als professional echt mee kunt, behalve dan dat ze prachtig marketingmateriaal vormen.

 

Motivatie toegelicht
De twee begrippen intrinsieke en extrinsieke motivatie zijn geen binaire standen, waarin je het één of het ander hebt. De zwart-wit stelling doet namelijk geen recht aan de menselijke kant van de zaak en het gegeven dat veranderingsbereidheid aan fluctuatie onderhevig is. Het doet evenmin recht aan de complexiteit van motivatie. Intrinsiek en extrinsiek zijn in de zelfbeschikkingstheorie geen standen, maar eerder uiteinden van een schaal die verdeeld is in twee categorieën. Het betreft de volgende 5 vormen van motivatie:

1. Intrinsieke motivatie
Innerlijk gedreven door de activiteit zelf, bijvoorbeeld sporten omdat je het leuk vindt of niet anders kunt.

2. Geïntegreerde regulatie
Congruent met andere persoonlijke waarden met als voorbeeld sporten omdat je gezondheid belangrijk vindt. De motivatie hier is dus gezond worden en blijven.

3. Geïdentificeerde regulatie
Gedreven door synergie met een ander persoonlijk doel met als voorbeeld sporten omdat je de voordelen van fysieke activiteit belangrijk vindt, zoals bijvoorbeeld het behalen van een medische keuring.

4. Geïntrojecteerde regulatie
Gedreven worden door zelfopgelegde druk: schuldgevoel, schaamte en de drang naar externe waardering met als voorbeeld sporten omdat je je anders schuldig voelt.

5. Externe regulatie
Motivatie door voldoen aan externe druk of beloningen met als voorbeeld sporten, omdat een huisarts vindt dat het belangrijk is, of de werkgever.

De verschillende vormen van motivatie zijn te verdelen in twee categorieën, namelijk autonome zelfregulatie en gecontroleerde regulatie. De motivatietypes 1 tot en met 3 behoren tot de autonome zelfregulatie-categorie. Zoals je kunt verwachten behoren 4 en 5 tot de gecontroleerde vorm. Een meta-analyse (Ng JY 2012) van verandertrajecten op basis van deze vormen van motivatie laat zien dat autonome zelfregulatie veel effectiever is, ook over een periode van 24 maanden of langer. Geintrojecteerde regulatie kan eveneens werken, maar uitsluitend op korte termijn (< 6 maanden). De inzet van angst (voor ziekte) en schaamte (over lichaam) hebben dus effect. Dat is alleen geen motiveren, dat is onderwerpen. Het is het tegenovergestelde van vitaliteit. Hoewel causaliteit niet ontleend kan worden aan een dergelijke observatie, ligt het resultaat in lijn met wat de zelfbeschikkingstheorie voorspelt. Autonomie lijkt een rol te spelen in de attitude ten aanzien van verandering en het volhouden van gezondheid gedrag. Daarnaast speelt er veel meer mee dan motivatie als het gaat om resultaat.

 

De inzet van angst en schaamte is niet motiveren, het is onderwerpen

Intrinsieke motivatie overschat
In de meeste gevallen zijn cliënten niet zuiver intrinsiek gemotiveerd, maar zitten ze vaak op niveau 2 of 3. De motivatie is vooral ingegeven door persoonlijke waarden en normen of het dient een persoonlijk doel. Het betekent dat intrinsieke motivatie geen voorwaarde hoeft te zijn om gemotiveerd te zijn. Het heeft dus weinig zin om te hameren op intrinsieke motivatie en zelfs als daar sprake van is, dan is het nog steeds geen garantie voor succes. Hameren op intrinsieke motivatie sterkt alleen maar geintrojecteerde regulatie en heeft dus vooral een korte termijneffect. Het is veel zinvoller om te verkennen op welk niveau de motivatie zich bevindt en dat als uitgangspunt te nemen.

Conclusie
Succes is het gevolg van veel factoren, waaronder geluk. Het is daarom weinig zinvol om een enkele factor eruit te lichten zoals intrinsieke motivatie. Deze is waarschijnlijk wel aanwezig bij de begeleider, maar niet per se bij de cliënt. Het is ook niet noodzakelijk voor succes gebleken. Als professional is het daarom weinig zinvol om te wachten op intrinsieke motivatie, maar actief op te zoek te gaan waar de motivatie wel vandaan kan komen, zodat deze opgelijnd kan worden met een taak en het doel. Dat is hoe professionals het doen!

Meer lezen uit deze categorie:

Clip: Armoede slecht voor het hart

Armoede wordt al langere tijd in verband gebracht met hartklachten en een kortere levensverwachting. Onderzoekers wilden weten via welke mechanisme. Een clip is een kort item over een onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het...

Wat voegt de leefstijlarts toe?

De belangstelling voor leefstijlgeneeskunde bij (huis)artsen neemt toe en dat lijkt terecht te zijn, aangezien veel van de gezondheidsproblemen ontstaan door de wijze waarop we leven. Nu hebben we al leefstijlcoaches en diëtisten. Wat voegt de leefstijlarts toe?    ...

Maakt een gezond microbioom een gezond mens?

Tientallen boektitels, vele cursussen en ontelbare blogs zijn er verschenen over het microbioom. Het betreft de honderden kolonies aan bacteriesoorten die leven in onze darmen. Dit microbioom zou via verschillende wegen een enorme invloed hebben op de gezondheid van...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Clip: Armoede slecht voor het hart

Armoede wordt al langere tijd in verband gebracht met hartklachten en een kortere levensverwachting. Onderzoekers wilden weten via welke mechanisme. Een clip is een kort item over een onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het...

Maakt nociplasticiteit de pijn minder centraal?

Het lichaam zit vol zenuwuiteinden genaamd nociceptoren die gespecialiseerd zijn in het waarnemen van prikkels die een (potentieel) schadelijke invloed hebben op het lichaam. Het uitschakelen van deze nociceptie bij mensen met chronische pijn leidt vaak niet tot...

De ziekte burnout erkend

De moderne wereld en de millennialgeneratie in het bijzonder wordt geplaagd door een ziekte die burnout genoemd wordt. De schatting is dat 14 procent van de werkende bevolking hier last van heeft, maar toch was er geen erkenning. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. Een clip is een korte post over actualiteit, een uitgelicht onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het onderwerp, maar is bedoeld om een punt te maken door het in de context te plaatsen. We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. 

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan Café Chivo op Facebook.

 

Geraadpleegde bron(nen)

  • Ng JY (2012), Ntoumanis N, Thøgersen-Ntoumani C, e.a. Self-Determination Theory Applied to Health Contexts: A Meta-Analysis. Perspect Psychol Sci. 2012 Jul;7(4):325-40