Coachen in perspectief deel 3: Intrinsieke motivatie overschat

door | nov 7, 2017 | Leefstijl, vitaliteit |

Motivatie is datgene wat mensen drijft tot actie en die motivatie kan extern of intern worden opgewekt. Men spreekt dan van respectievelijk extrinsieke en intrinsieke motivatie. Veel coaches en trainers leggen de nadruk op intrinsieke motivatie om succes te halen, maar gaan voorbij aan de complexiteit van motivatie.

 

 

De willen is kunnen retoriek is demotiverend

Willen is niet kunnen
Bij intrinsieke motivatie wordt verwacht dat iemand het ook echt wil en als het niet lukt of als iemand opgeeft, dan wilde hij niet graag genoeg. Een dergelijke stelling klinkt intuïtief, maar het houdt geen rekening met de harde, multifactoriële realiteit. De top van de Mount Everest ligt namelijk bezaaid met lijken van mensen, die ooit zeer gemotiveerd waren. Willen is zeker geen synoniem van kunnen en dat blijven roepen is niet alleen in strijd met de feiten, maar werkt zelfs demotiverend als het niet lukt. De willen is kunnen-uitspraak is zinloze retoriek, één die een professional links zou moeten laten liggen.
Ervaringsdeskundig

De willen is kunnen retoriek lijkt sterk te leven bij ervaringsdeskundigen die in onze branche zitten. Door onze positie komen we deze dagelijks tegen en ervaren dan vaak ongeloof als we stellen dat niet elk persoon met obesitas kan afslanken of dat niet iedereen van sport houdt. Zij vormen niet de norm, maar zij zijn de uitzondering. Het gegeven dat zij al contact met ons hebben of zelfs in de branche zitten, geeft al aan dat zij niet representatief zijn voor de gemiddelde Nederlander; ze zijn niet alleen de uitzondering, zij zijn uitzonderlijk. Bewonderenswaardig, maar niet iets waar je als professional echt mee kunt, behalve dan dat ze prachtig marketingmateriaal vormen.

 

Motivatie toegelicht
De twee begrippen intrinsieke en extrinsieke motivatie zijn geen binaire standen, waarin je het één of het ander hebt. De zwart-wit stelling doet namelijk geen recht aan de menselijke kant van de zaak en het gegeven dat veranderingsbereidheid aan fluctuatie onderhevig is. Het doet evenmin recht aan de complexiteit van motivatie. Intrinsiek en extrinsiek zijn in de zelfbeschikkingstheorie geen standen, maar eerder uiteinden van een schaal die verdeeld is in twee categorieën. Het betreft de volgende 5 vormen van motivatie:

1. Intrinsieke motivatie
Innerlijk gedreven door de activiteit zelf, bijvoorbeeld sporten omdat je het leuk vindt of niet anders kunt.

2. Geïntegreerde regulatie
Congruent met andere persoonlijke waarden met als voorbeeld sporten omdat je gezondheid belangrijk vindt. De motivatie hier is dus gezond worden en blijven.

3. Geïdentificeerde regulatie
Gedreven door synergie met een ander persoonlijk doel met als voorbeeld sporten omdat je de voordelen van fysieke activiteit belangrijk vindt, zoals bijvoorbeeld het behalen van een medische keuring.

4. Geïntrojecteerde regulatie
Gedreven worden door zelfopgelegde druk: schuldgevoel, schaamte en de drang naar externe waardering met als voorbeeld sporten omdat je je anders schuldig voelt.

5. Externe regulatie
Motivatie door voldoen aan externe druk of beloningen met als voorbeeld sporten, omdat een huisarts vindt dat het belangrijk is, of de werkgever.

De verschillende vormen van motivatie zijn te verdelen in twee categorieën, namelijk autonome zelfregulatie en gecontroleerde regulatie. De motivatietypes 1 tot en met 3 behoren tot de autonome zelfregulatie-categorie. Zoals je kunt verwachten behoren 4 en 5 tot de gecontroleerde vorm. Een meta-analyse (Ng JY 2012) van verandertrajecten op basis van deze vormen van motivatie laat zien dat autonome zelfregulatie veel effectiever is, ook over een periode van 24 maanden of langer. Geintrojecteerde regulatie kan eveneens werken, maar uitsluitend op korte termijn (< 6 maanden). De inzet van angst (voor ziekte) en schaamte (over lichaam) hebben dus effect. Dat is alleen geen motiveren, dat is onderwerpen. Het is het tegenovergestelde van vitaliteit. Hoewel causaliteit niet ontleend kan worden aan een dergelijke observatie, ligt het resultaat in lijn met wat de zelfbeschikkingstheorie voorspelt. Autonomie lijkt een rol te spelen in de attitude ten aanzien van verandering en het volhouden van gezondheid gedrag. Daarnaast speelt er veel meer mee dan motivatie als het gaat om resultaat.

 

De inzet van angst en schaamte is niet motiveren, het is onderwerpen

Intrinsieke motivatie overschat
In de meeste gevallen zijn cliënten niet zuiver intrinsiek gemotiveerd, maar zitten ze vaak op niveau 2 of 3. De motivatie is vooral ingegeven door persoonlijke waarden en normen of het dient een persoonlijk doel. Het betekent dat intrinsieke motivatie geen voorwaarde hoeft te zijn om gemotiveerd te zijn. Het heeft dus weinig zin om te hameren op intrinsieke motivatie en zelfs als daar sprake van is, dan is het nog steeds geen garantie voor succes. Hameren op intrinsieke motivatie sterkt alleen maar geintrojecteerde regulatie en heeft dus vooral een korte termijneffect. Het is veel zinvoller om te verkennen op welk niveau de motivatie zich bevindt en dat als uitgangspunt te nemen.

Conclusie
Succes is het gevolg van veel factoren, waaronder geluk. Het is daarom weinig zinvol om een enkele factor eruit te lichten zoals intrinsieke motivatie. Deze is waarschijnlijk wel aanwezig bij de begeleider, maar niet per se bij de cliënt. Het is ook niet noodzakelijk voor succes gebleken. Als professional is het daarom weinig zinvol om te wachten op intrinsieke motivatie, maar actief op te zoek te gaan waar de motivatie wel vandaan kan komen, zodat deze opgelijnd kan worden met een taak en het doel. Dat is hoe professionals het doen!

Meer lezen uit deze categorie 'Klinische leefstijl' :

Hoe effectief is vitamine D tegen COVID-19

Hoe effectief is vitamine D tegen COVID-19

De coronapandemie heeft geleid tot diverse ongegronde of sterk overdreven claims van potentiële interventies ter preventie of behandeling van COVID-19. Een van die controversiële middelen betreft vitamine D. Het heeft deels te maken met het gegeven dat lage vitamine...

Insuline onbegrepen deel 13: Koolhydraatintolerant

Insuline onbegrepen deel 13: Koolhydraatintolerant

Zijn er mensen die niet tegen koolhydraten kunnen en zou dat de reden zijn waarom ze diabetes krijgen? Steeds vaker spreekt men van koolhydraatintolerantie, zo ook in een recent onderzoek van de Ohio universiteit. Deze mensen zouden gebaat zijn bij een...

Is leefstijlgeneeskunde beter?

Is leefstijlgeneeskunde beter?

Ruim 30 geneeskundigen, hoogleraren en economen pleiten voor een radicale verandering in de gezondheidszorg om de diabetesepidemie te keren. Ze ondertekenden een brief die gepubliceerd werd in de NRC, waarin ze beschrijven hoe het breed implementeren van...

Dit onderwerp komt aan bod in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Wat weten we over lange COVID?

Wat weten we over lange COVID?

Besmet worden door het SARS-CoV-2 virus heeft verschillende uitwerkingen op verschillende mensen. Zo'n 40 procent is asymptomatisch en dan heb je oplopend van milde, middelmatige, ernstige klachten tot zeer ernstige klachten. Die laatste twee hebben tot nu toe de...

De anatomie van complotdenken

De anatomie van complotdenken

Het aantal complottheorieën is niet meer bij te houden. Of er meer complotdenkers zijn of dat de verschillende mediakanalen de verspreiding ervan accelereren is onduidelijk, omdat harde data ontbreken. De coronapandemie doet zelf een flinke duit in de zak en hoewel we...

Stop met het nastreven van eigenwaarde

Stop met het nastreven van eigenwaarde

Het onderwerp eigenwaarde heeft veel psychologen beziggehouden en mag zich tot één van de meest omvangrijke dossiers in de psychologie rekenen. Het wordt ook wel zelfwaarde, zelfliefde, zelfwaardering en eigendunk genoemd en het is veel beschreven als de emotionele...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden. Een clip is een korte post over actualiteit, een uitgelicht onderzoek of een curiositeit. Het is geen uitputtende verhandeling over het onderwerp, maar is bedoeld om een punt te maken door het in de context te plaatsen. We vernemen graag feedback over onze artikelen, omdat we verantwoording afleggen voor claims belangrijk vinden.

Wil je kennis uitwisselen over vitaliteit, fitness en leefstijl met andere (aspirant)professionals, bezoek dan het community platform van Chivo. Reageren op het artikel kan ook op de community, direct onder de desbetreffende verkorte post.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Ng JY (2012), Ntoumanis N, Thøgersen-Ntoumani C, e.a. Self-Determination Theory Applied to Health Contexts: A Meta-Analysis. Perspect Psychol Sci. 2012 Jul;7(4):325-40