ZDT is ook ontwikkelingspsychologie
De koppeling tussen het bevredigen van psychologische basisbehoeften (PBB) en het behalen van doelen is vaak kleiner dan wordt verondersteld, omdat de bijdrage van PBB meestal indirect is.
Wanneer de activiteit zelf de PBB bevredigt én tevens het doel vormt, is de kans op succes groot: men is dan intrinsiek gemotiveerd. Veel activiteiten zijn echter niet intrinsiek aantrekkelijk. Dit spanningsveld is binnen de Zelfdeterminatietheorie uitgewerkt in de Organismische Integratie Theorie (OIT). Die beschrijft hoe mensen nieuwe informatie, denkbeelden, waarden, attitudes en gedrag min of meer eigen maken of juist verwerpen.
𝗢𝗻𝘁𝘄𝗶𝗸𝗸𝗲𝗹𝗶𝗻𝗴𝘀𝗽𝘀𝘆𝗰𝗵𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝗲
De OIT staat vooral bekend als het motivatiecontinuüm, maar is in feite veel meer dan dat. Ze vormt de basis van doorlopende identiteitsontwikkeling — de chronische spanning tussen:
- Wie je bent
- Wie je gaat worden
- Wie je wilt zijn
De mate van 'eigen maken' wordt uitgedrukt als een spectrum: van extern tot meer in lijn met een doel waar je achter kunt staan — ook wel geïdentificeerd of geïntegreerd. Externe regulatie betekent dat het gedrag geen deel uitmaakt van jezelf; zodra de prikkel verdwijnt, stopt de activiteit. Geïntegreerde regulatie betekent dat je iets blijft doen, niet omdat het leuk is, maar omdat het bij je identiteit hoort.
𝗔𝘂𝘁𝗼𝗻𝗼𝗺𝗲 𝗿𝗲𝗴𝘂𝗹𝗮𝘁𝗶𝗲
Motivatie vormt dus een belangrijke basis van het ontwikkelproces. Hoe meer men vanuit geïdentificeerde of geïntegreerde motivatie handelt, hoe autonomer men gereguleerd is. Dat leidt tot gedrag dat als representatief voor het zelf wordt ervaren, en tot meer welbevinden. De eigenwaarde is stabieler, mensen worden prosocialer en ervaren meer vitaliteit. Interessant genoeg ontstaat ook meer sereniteit, omdat men in harmonie leeft met wie men is, zelfs als omgeving niet verandert.
𝗦𝗮𝗺𝗲𝗻𝘄𝗲𝗿𝗸𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗱𝗼𝗲𝗹𝗲𝗻 𝗵𝗮𝗹𝗲𝗻
De vraag is hoe je van externe naar geïntegreerde regulatie komt. Hoe zorg je ervoor dat normen binnen gezin, organisatie of samenleving zó worden doorgevoerd dat ze ‘eigen’ worden voor kinderen, werknemers, leiders en burgers? Omdat we dit niet begrijpen, blijven we mensen behandelen als homo economicus dat geen recht doet aan het mens zijn. Het blijkt zelfs schadelijk, omdat mensen dan namelijk ook zichzelf (en anderen) saboteren. In plaats daarvan blijkt er vooral bewijs te zijn dat de meesten welwillende wezens zijn die samenwerken. Als we dat laatste kunnen activeren, dan zullen we ook sneller gezamenlijke doelen bereiken. Het vereist alleen diepere kennis van motivatiewetenschap!
𝗠𝗲𝗲𝗿 𝗹𝗲𝗿𝗲𝗻
Dit onderwerp wordt behandeld in de module Identiteitsontwikkeling, onderdeel van de opleiding vitaliteitskundige.
