Sociale media veroorzaken geen eenzaamheid
Socialemediagebruik wordt soms gezien als een belangrijke, zo niet de enige, oorzaak van eenzaamheid. Dit perspectief is echter mogelijk te simplistisch. Deze narratieve review (Hall JA 2024) biedt een grondige en complexe analyse van deze associatie, en weerlegt daarmee eenvoudige, lineaire en causale verklaringen.
Het bewijs wijst erop dat socialemediagebruik slechts zwak gerelateerd is aan eigenschap-eenzaamheid, weinig variantie in eenzaamheid verklaart in vergelijking met andere voorspellers, en geen verandering in eenzaamheid in de loop van de tijd verklaart. Er is geen bewijs dat het eenzaamheid veroorzaakt. Op een willekeurige dag kan socialemediagebruik weliswaar worden ingezet om een gevoel van verbondenheid te bevorderen, maar het lijkt geen effectieve langetermijnstrategie om met eenzaamheid om te gaan.
Deze review suggereert dat socialemediagebruik een zeer kleine, mogelijk verwaarloosbare factor is in het verklaren van eenzaamheid op eigenschapsniveau en in de tijd. Naarmate onderzoek naar sociale media is geëvolueerd, wordt steeds meer gedocumenteerd dat sociale media ook een van de minst belangrijke factoren zijn in het voorspellen van de mentale gezondheid van adolescenten. De meest problematische vormen van socialemediagebruik, zoals negatieve effecten die doorwerken in de echte wereld, hangen eerder samen met een gebrek aan steun vanuit het gezin en beperkte sociaal-emotionele of sociaaleconomische middelen.
Het gebrek aan een hoofdeffect van sociale media op welzijn is gedeeltelijk te verklaren door het feit dat socialemediagebruik fundamenteel een zowel/als-ervaring is, en niet uitsluitend goed of slecht. Tot slot zijn simplistische verhalen over de schadelijkheid van sociale media wijdverbreid, maar zoals deze review aantoont, doorgaans onjuist.
Er zijn significante factoren, zoals structurele achterstanden (bijv. armoede), mentale gezondheid (bijv. depressie) en genetica, die een aanzienlijke rol spelen in het voorspellen van eenzaamheid. Helaas zijn deze risicofactoren voor eenzaamheid moeilijk te veranderen. Evenzo is eenzaamheid (of het gebrek daaraan) sterk stabiel in de tijd.
