Psychologische basisbehoeften en alcohol
Dat psychologische basisbehoeften (PBB) observationeel en experimenteel samenhangen met gezond gedrag wisten we al, maar deze publicatie rapporteert een flinke effectgrootte. De enige die hierover schrijft is Metro. Het artikel kun je hier lezen:
Het gaat om drie studies (Richards 2026) : twee cross-sectionele studentenpopulaties en een longitudinale studie (5 metingen) met een representatief panel voor het Amerikaanse publiek.
Eenmalige meting
In de studentenpopulaties gaat het om matige coëfficiënten (r = .133–.237) in relatie tot alcoholbeschermingsmaatregelen volgens de Protective Behavioral Strategies Scale, zoals een BOB aanwijzen of alcohol niet combineren met andere drugs.
Interessant is dat de onderzoekers ook keken naar de vrijwilligheid van alcoholgebruik: in hoeverre vinden mensen het normaal om beschermingsmaatregelen te nemen of hun alcoholgebruik te beperken? Ze vonden een consistente samenhang met bevredigde PBB. Minder beschermingsmaatregelen hingen samen met gefrustreerde PBB. Ook werd er een samenhang gevonden met internalisering, dus de interne regels rond alcoholgebruik waar iemand zelf achter staat.
Meer metingen
De longitudinale studie is een secundaire analyse en bevat uitsluitend scores van PBB in relatie tot de ernst van alcoholgebruik. Er zijn cross-sectionele scores (|r| < .20) voor bevrediging en (r = .525) voor frustratie. Daarnaast is gekeken naar veranderingen over de tijd (vijf metingen). Bevrediging bleek niet significant (r = .269), maar de coëfficiënt voor frustratie was zeer hoog (r = .640).
Wat betekent dit?
Uit meta-analyses is bekend dat bevrediging van basisbehoeften beschermend werkt en frustratie problemen in de hand werkt. Gezonde internalisering is cruciaal en verloopt makkelijker bij bevredigde basisbehoeften. Steeds vaker blijkt dat problematisch gedrag los kan staan van bevredigde basisbehoeften, maar niet van gefrustreerde basisbehoeften.
Probleem leefstijlcoaching
Wij hebben altijd aangegeven dat leefstijlcoaching, en de GLI in het bijzonder, een beperkte invloed heeft omdat het zich richt op de verkeerde factoren.
Wat ook niet helpt, is dat een boek als ‘Planning Health Promotion Programs’, de zelfdeterminatietheorie in anderhalve pagina afdoet als ingewikkeld. Deze 'bijbel' voor gedragsinterventiesontwerp geeft theorieën zoals het transtheoretisch model—dat empirisch is ontkracht—meer aandacht. De aanbeveling om theorieën te combineren is al helemaal problematisch.
Ja, de zelfdeterminatietheorie is complex, maar ook het meest solide. Het vereist inderdaad veel expertise om effectieve interventies te ontwerpen. In plaats van redelijk zinloze interventies als een suikertaks zou het CBS de PBB landelijk moeten meten zoals het OECD nu voorstelt en kunnen beleidsmakers zich richten op maatregelen die de frustratie van PBB minderen. Ja, dat is radicaal, maar het alternatief is dingen blijven doen die niet werken.
