Kahneman over zingeving en geluk

Er wordt veel waarde gehecht aan zingeving en betekenis geven om een goed leven te leiden, maar daar is weinig bewijs voor. In deze podcast licht de wijlen Daniel Kahneman, de psycholoog die de Nobelprijs voor economie won, dit ook toe. Kahneman heeft een groot deel van zijn carrière besteed aan onderzoek naar geluk.

Het is niet alleen heel leerzaam voor mensen die geïnteresseerd zijn in het onderwerp, maar er is ook een interessante onthulling over een gesprek tussen hem en Martin Seligman, de grondlegger van de positieve psychologie.

Kahneman noemt Seligman, de goeroe van de positieve psychologie, hetgeen op zichzelf veelzeggend is, aangezien goeroe en wetenschap eerder tegenpolen zijn dan synergisten. Vervolgens vertelt hij dat Seligman hem ervan wilde overtuigen dat het leven van Kahneman betekenis had. Hij zou namelijk niet kunnen doen wat hij gedaan had als hij had gedacht dat het allemaal betekenisloos was. Kahneman zei echter dat hij elke dag uitkeek naar zijn werk of het oplossen van een probleem, zonder het gevoel dat het een hoger doel diende.

Dit haakt aan op het idee dat zingeving geen psychologische basisbehoefte is. Je wilt je psychologische basisbehoeften bevredigen, en dan ervaar je automatisch zingeving. Een keuze of een activiteit die aansluit op je psychologische basisbehoefte heeft zin, en anders geef je het zin. Sturen op zingeving kan een groot effect hebben, maar vooral achteraf.

Het is interessant, omdat het boek Authentic Happiness van Seligman en ook de opvolger Flourish wel over geluk gaat, zonder een duidelijke definitie te geven. In het tweede boek gaat het vooral over 'meaning', als onderdeel van het acroniem PERMA. Het lijkt heel belangrijk te zijn, maar Seligman kreeg Kahneman er niet van overtuigd — en Kahneman had ook de data om zijn standpunt te ondersteunen in tegenstelling Seligman.

Een andere mooie onthulling was dat Kahneman om de verkeerde reden de Nobelprijs had gewonnen. Hoe dat zit, mag je zelf beluisteren.

Kahneman is een van de grootheden in het veld van de psychologie en kreeg niet alleen de Nobelprijs, maar was ook de grondlegger van de discipline gedragseconomie. De podcast werd vier dagen voor zijn overlijden opgenomen, toen hij net drie weken 90 was.