De zes C's van teamontwikkeling
Als het gaat om teamontwikkeling, dan zijn er heel veel factoren die het beïnvloeden. Onze zes C's beschrijven de categorieën, maar elke categorie bevat een serie aan spelregels en onderliggende theorieën. In deze post concentreren we ons op het ontstaan van samenwerking.
💡 Universaliteit
De vraag die beantwoord moet worden, is die van universaliteit: gelden deze regels voor alle mensen of alleen voor uitzonderingen? Het is belangrijk, omdat je teams zelden kunt bouwen met uitzonderingen. Het betekent niet dat culturele verschillen onbelangrijk zijn, maar het helpt wel om basisprincipes vast te stellen. De evolutietheorie geeft hiervoor testbare hypotheses.
💡 Wat is samenwerken?
Het begint met de vraag waarom we überhaupt samenwerken. Samenwerken mag men breed opvatten en omvat ouder-kindrelaties, broers en zussen, partners, samenwerking binnen een groep, tussen groepen en binnen een hele samenleving. Samenwerking met genetische verwanten is redelijk logisch, want anders bestond de soort niet meer, tenzij het nageslacht vanaf de geboorte meteen zelfredzaam is, maar dat geldt niet voor zoogdieren. De vraag is waarom niet-verwanten samenwerken of waarom er überhaupt intersoortelijke samenwerkingen ontstaan.
💡 Hoe ontstaat samenwerken?
Een plausibele verklaring is de diefstal-tolerantiehypothese. Als je meer dan voldoende voedsel hebt en er wat wordt gestolen, dan heb je de optie om de dader na te jagen, waarbij je energie verspilt, gewond raakt of zelfs sterft, zonder dat daar enig voordeel tegenover staat. Het alternatief is om het binnen de perken toe te staan. Dat zou je reproductiekansen aanzienlijk verbeteren.
Stel je nu voor dat de situatie andersom is en je zelf voedseltekort hebt. Kun je dan inschatten wie enige diefstal toestaat? Dan kunnen beide partijen overleven en reproduceren. Dit is een onbewuste samenwerking en nog belangrijker is dat dit tolerantie vereist. Vanuit persoonlijkheid bezien kun je beter begrijpen waarom (enige) verdraagzaamheid een belangrijke categorie is voor teamleden. De diefstal-tolerantiehypothese is niet de enige hypothese, maar wel een die observationeel, experimenteel en tussen soorten is bevestigd.
💡 Economisch is niet per se berekenend
Hoewel de evolutietheorie een economische onderbouwing heeft, betekent dat niet dat prosocialiteit per definitie bewust berekenend is. Variatie is namelijk een evolutionair principe en verdraagzaamheid kan variëren van confronterend tot prosociaal, hetgeen meer zelfdeterminerend is. Ze hebben allemaal een rol in samenwerking en daarom onderdeel van ons model dat gebaseerd is op onze coöperatiemotivatietheorie.
🔎 Meer leren
Wil je ook je teams helpen ontwikkelen met de zes C's, dan kun je een BOvV vitaliteitskundige raadplegen
Wil je zelf leren hoe je deze analyses maakt en teams kunt helpen ontwikkelen, dan kun je de opleiding tot Chivo vitaliteitskundige volgen. En als het gaat om meer dan alleen maar teams kun je ook Chivo organisatievitaliteitskundige worden.
