Stop standaard afslankadvies
In onderzoek naar obesitasinterventies is het gebruikelijk om succes te definiëren als het verliezen van minstens 5% van het lichaamsgewicht. Maar hoe is die drempel ontstaan? En is die wel haalbaar en zinvol voor mensen met obesitas?
Een recente scoping review door Sherifali en collega’s (2025) brengt 30 studies in kaart die expliciet procentueel gewichtsverlies als doel gebruikten. De meeste interventies mikten op 5 tot 10% gewichtsverlies, vaak binnen een initiële periode van 12 weken. De succespercentages varieerden sterk: van slechts 5,9% (Jensen et al., 6 weken) tot 85% (een farmacologische studie). Feitelijk zijn er slechts 7 van de 30 studies waarvan tenminste 50 procent van de deelnemers het doel behaalde.
De kritiek op het gebruik van procentuele gewichtsverliesdoelen – zoals dat ze stigmatiserend of onrealistisch zijn – is inhoudelijk verdedigbaar. Er is geen analyse van terugval, duurzaamheid of alternatieve succesmaten.
Wat stellen de auteurs dan voor als alternatief? Ze pleiten voor patiëntgerichte zorg: doelen die samen met mensen worden opgesteld, gericht op kwaliteit van leven, mentale gezondheid, mobiliteit of zelfregie. Gewicht kan daarbij een factor zijn, maar niet het centrale criterium. Ze verwijzen naar richtlijnen van WHO, ICHOM en EASO die gezondheid breder definiëren dan lichaamsgewicht.
De kernboodschap is duidelijk: als we obesitas willen aanpakken als chronische aandoening, moeten we af van standaardtargets als “5% in 12 weken” en toe naar een bredere, inclusieve visie op gezondheid. Een prima advies, dat wij in 2017 ook hebben beschreven aangezien wij de literatuur goed bijhouden en de praktijk kennen. Onze volledige argumentatie tref je hier.
Wij hebben daarnaast in 2019 ook nog eens beschreven wat we vinden van de GLI en toen ook gepleit voor dit advies.
Misschien dat men ook nog eens in gaat zien dat maatregelen die ongelijkheid vergroten zoals accijnzen ook eens vervangen moeten worden. Wie weet?
