Veerkracht vereist (ook) agency, niet alleen sociale steun
Is veerkracht een individuele of een collectieve aangelegenheid? Het enige juiste antwoord is: allebei. Maar kennelijk moeten we kiezen. Dat doet geen recht aan de complexe werkelijkheid. Laten we daarom een traumatisch voorbeeld nemen: slachtoffers van misdrijven.
Slachtoffer spreekrecht
De nuances van veerkracht zijn goed te illustreren aan de hand van de spreekrecht, waarbij slachtoffers van misdrijven een verklaring in de rechtszaak kunnen afleggen. Dit zou therapeutische voordelen moeten hebben, maar dat wordt niet bevestigd door onderzoek dat zowel kwalitatieve methoden, zoals interviews, als kwantitatieve methoden, zoals meetinstrumenten, omvatte. Daaruit bleek dat gevoelens van woede, angst en wraak niet afnemen. Dat zou je wel verwachten als er sprake zou zijn van een therapeutisch effect.
Als je de effecten echter langs de dimensies agency, oftewel handelingsvermogen, en communion, oftewel verbinding, legt, ontstaat er een ander beeld. Het grootste effect verliep via agency.
➡️ Agency
Het item “hielp mij mijn stem/verhaal te delen” scoorde opvallend hoog (M = 4,1). In de interviews vertaalden slachtoffers dit naar gevoelens van kracht, trots en het terugkrijgen van controle in een proces waarin ze zich eerder machteloos voelden.
➡️ Communion
De survey scoorde neutraal op communion (M = 2,6). De interviews onthulden echter dat communion wel degelijk een rol speelde: slachtoffers gebruikten het spreekrecht als aanleiding om met vrienden en familie te praten, en sommigen haalden voldoening uit het helpen van andere slachtoffers.
💡 Communion via agency
Het maken van een verklaring vereist agency, net als het daadwerkelijk voorlezen ervan. Het vergroot vaak zowel overzicht als inzicht. Het maakt het mogelijk om een krachtige stem te hebben en steun te vinden in de eigen omgeving, wat slachtoffers helpt om beter om te gaan met hun dagelijks leven. Agency wordt onderschat, en de claim dat veerkracht vooral voortvloeit uit communion vereist echt meer nuance.
Meer lezen
In onze aankomende editie van onze nieuwsbrief VisieVitaal gaat over Coachen en veerkracht zal daarin worden besproken. Mocht je daar interesse in hebben, dan kun je je hier inschrijven:
Meer leren
Als je meer wilt leren over de rijkheid en de vele lagen van de existentiele dimensies van agency en communion, dan kun je onze opleiding volgen tot vitaliteitskundige (chivo.nl/ovk). Een deel van de module kun je tijdens de zomer volgen (chivo.nl/summerschool).
