Reactie op Machteld Huber over onze kritiek op positieve gezondheid
Naar aanleiding van ons artikel in het Tijdschrift voor Psychiatrie werden Christiaan Vinkers en ondergetekende geïnterviewd door Maurice Timmermans, die de bezwaren goed heeft weten te vangen.
Het is echter interessant om nog even te reageren op de reactie van Machteld Huber.
🙅 Smalle opvatting van wetenschap
Die uitspraak is helaas vooral een smalle opvatting van onze standpunten. Ons bezwaar is dat zaken waarvan je op voorhand kunt weten dat ze discutabel zijn, werden genegeerd, zoals het ontbreken van solide wetenschappelijke theorie, maar ook dimensies als autonomie, rechtvaardigheid, en daarmee aanpalend gelijkwaardigheid. Een voorbeeld:
Het presenteren van een ladder met tien treden en vervolgens vragen op welke positie je jezelf maatschappelijk zou plaatsen, blijkt zowel psychische als fysieke klachten te voorspellen. Dit sluit aan bij onderzoek naar de ervaring van ongelijkwaardigheid:
Het maakt geen deel uit van het spinnenweb.
🙅 Exploratief onderzoek
Huber heeft zeker exploratief onderzoek toegepast — niet te verwarren met empirisch onderzoek — en is op die manier tot zes dimensies gekomen. Er zijn meerdere doelgroepen uitgevraagd, maar er was geen overeenstemming. Daarom is uiteindelijk selectief gekozen voor groepen die dichter bij elkaar lagen in hun opvattingen over factoren die bijdragen aan bredere gezondheid.
Had ze echter gebruikgemaakt van een solide wetenschappelijke theorie — dus een waarvoor empirisch bewijs bestaat — dan waren er mogelijk zes andere dimensies uitgekomen, áls het er al zes zijn. Die dimensies zouden dan ook direct aantoonbare waarde hebben gehad, en het wiel had niet opnieuw hoeven worden uitgevonden.
🙅 Gesprekstool?
Het spinnenweb meet inderdaad geen gezondheid — maar vormt ook zeker geen betere basis voor een gesprek, omdat belangrijke dimensies ontbreken. Dus ook als coachingstool is het heel beperkt en daar is al veel onderzoek naar gedaan en ook veel praktijkervaring mee.
Het vereist geen 'belastende' vragenlijst met 44 items, die bovendien onsamenhangend is van opzet. Als je breder wilt uitvragen, kun je bijvoorbeeld beginnen met vragen als:
👉 Zijn er mensen in je leven bij wie je je begrepen voelt en volledig jezelf kunt zijn?
👉 Vind je dat je eerlijk wordt behandeld door instanties?
Die vragen raken allerlei goed onderzochte constructen die bovendien iets voorspellen over motivatie en welbevinden. Het coachvak heeft niet altijd een goede reputatie, maar dat komt niet doordat er geen goede methoden zijn — eerder doordat die om verschillende redenen niet worden toegepast. Dat is eeuwig zonde.
Wij verwelkomen het idee dat gezondheid op een bredere manier kan worden benaderd. Het zou een brug kunnen vormen tussen het zorg- en sociaal domein. Door simpelweg meer aansluiting te zoeken bij wat er al bekend is in de wetenschap, zou Positieve Gezondheid een solide brug kunnen vormen. Onze bezwaren zijn ingegeven door het gegeven dat verbetering mogelijk is.
