Mythes rondom psychologische veiligheid
Er bestaan nogal wat misverstanden over psychologische veiligheid, stellen Amy C. Edmondson en Michaela J. Kerrissey. In hun artikel What People Get Wrong About Psychological Safety bespreken zij zes hardnekkige misvattingen:
- Het betekent dat iedereen aardig is.
โ Fout. Psychologische veiligheid draait om eerlijkheid en openheid, niet om het vermijden van confrontatie. Candor is belangrijker dan comfort.
- Het betekent dat je je zin krijgt.
โ Fout. Je mag je mening geven, maar anderen hoeven het daar niet mee eens te zijn. Het gaat om gehoord worden, niet om gelijk krijgen.
- Het garandeert baanzekerheid.
โ Fout. Het gaat erom dat je je kunt uitspreken zonder angst voor sociale of professionele repercussiesโniet dat je beschermd bent tegen ontslag.
- Het gaat ten koste van prestaties.
โ Fout. Psychologische veiligheid bevordert prestaties juist, omdat het leren, bijsturen en openheid mogelijk maakt.
- Het is een beleidsmaatregel.
โ Fout. Psychologische veiligheid ontstaat niet door regels, maar in de interacties tussen mensenโdoor gedrag, niet beleid.
- Het moet top-down komen.
โ Fout. Leiders zijn belangrijk, maar psychologische veiligheid ontstaat lokaal. Sommige teams zijn veilig, anderen nietโzelfs binnen dezelfde organisatie.
๐๐ฒ๐ ๐ฒ๐ฐ๐ต๐๐ฒ ๐ณ๐๐ป๐ฑ๐ฎ๐บ๐ฒ๐ป๐: ๐ถ๐ป๐๐ฒ๐ฟ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐๐ผ๐ผ๐ป๐น๐ถ๐ท๐ธ๐ฒ ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ต๐๐๐ฎ๐ฎ๐ฟ๐ฑ๐ถ๐ด๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ
Het is heel nuttig dat deze misverstanden aan de kaak worden gesteld, maar daar blijft het wat ons betreft niet bij. Volgens ons is het grootste misverstand dat psychologische veiligheid over โveiligheidโ gaat. In essentie draait het om interpersoonlijke rechtvaardigheid: het gevoel dat je als mens met respect wordt behandeld, dat je stem telt, en dat je fouten mag maken zonder dat je waardigheid wordt aangetast.
Interpersoonlijke rechtvaardigheid herken je aan:
๐ Respectvolle behandeling. Ieders stem doet ertoe, ongeacht functie, achtergrond of status.
๐ Aanspreekbaarheid zonder angst. Als je oneerlijk wordt behandeld, kun je dat zeggen. Als jij iets doet wat schadelijk is, mag de ander dat benoemenโzonder risico op afwijzing.
๐ Menselijkheid. Iedereen maakt fouten. Wat telt, is hoe je erop reageert. Fouten mogen niet leiden tot vernedering of uitsluiting.
Psychologische veiligheid ontstaat niet doordat mensen โaardigโ zijn, maar doordat ze elkaar menselijk behandelen. Dat vereist moed, openheid en het vermogen om spanning te verdragen zonder de relatie te schaden.
Wij werken daarom niet specifiek met psychologische veiligheid, maar met een fundamenteler concept: rechtvaardigheid. Dat heeft veel meer dimensies en diepgang. Wie daar meer over wil leren, is welkom op het EvidenceBasedHR-seminar op 13 november. Meer info:
๐ evidencebasedhr.nl
Wil je daarentegen een week lang ondergedompeld worden in de stof van samenwerken, dan kun je de module Toegepaste Ethiek volgen tijdens de summerschool (ma 11 - vr 15 aug). Meer info:
