Progressieven polariseren
Als je extreem progressieven zou afzetten tegen extreem conservatieven, welke van de twee groepen zou eerder kiezen voor polarisatie? De progressieven, zo suggereert deze publicatie (Fittapelli B et al 2024).
Het gaat om een vignetstudie, waarbij deelnemers zich een persoon genaamd Pat moeten voorstellen die een 'Blue Lives Matter' of een 'Black Lives Matter'-shirt draagt en hun buurman wordt. Dit werd uitsluitend gedaan met de deelnemers die zich als extreem identificeerden. Vervolgens werden hen diverse vragen gesteld, waarvan de belangrijkste gingen over het helpen van Pat, bijvoorbeeld met koffie aanbieden of naar het vliegveld rijden.
Ook werden de donkere (narcisme, psychopathie en machiavellisme) en lichte triade (kantianisme, humanisme, vertrouwen in de mensheid) vastgesteld bij de deelnemers, waarna de antwoorden werden geanalyseerd.
De groepen extreem progressief en conservatief waren helaas scheef verdeeld (212/47). Hoewel hiervoor is gecorrigeerd, vormt dit een belangrijke beperking. De analyse suggereert dat progressieven minder bereid waren om iemand buiten hun groep te helpen. Dit lijkt eerder een morele veroordeling van de persoon zelf dan van diens gedachtengoed. Dat is de basis voor een neerwaartse spiraal.
In het model van de onderzoekers werd gekeken naar de samenhang tussen de donkere en lichte triade en behulpzaam gedrag tegenover de 'tegenpartij'. Mensen die hoog scoorden op de lichte triade, vooral op 'vertrouwen in de mensheid', bleken vaker bereid te helpen. Ook narcisme binnen de donkere triade bleek significant: deelnemers met hogere scores op narcisme waren vaker bereid anderen te helpen. Conservatieven scoorden gemiddeld iets hoger op de lichte triade dan progressieven en waren volgens deze vignetstudie vaker bereid om iemand te helpen die niet hun waarden deelt. Het model van de onderzoekers verklaarde 20 procent van de variantie. De uitkomsten liggen in lijn met motivatiewetenschap, waarin waarden goed bestudeerd zijn.
Nu weten we al dat activisme, zelfs voor altruïstische doelstellingen, gepaard gaat met hogere scores op de donkere triade, en dat beide groepen activistisch kunnen zijn (Zacher H 2024).
De verminderde bereidheid om elkaar te helpen omdat je de persoon veracht vanwege diens waardenset, is een probleem. Als je sterke gevoelens hebt over anderen vanwege hun waardenset, kun je je afvragen of je daarmee de polarisatie niet voedt. Als je de 'zuurstof' van polarisatie wilt wegnemen, kun je jezelf afvragen welke drie voordelen jij ziet in de waardenset van de ander. Je kunt namelijk pas echt met iemand debatteren als je het standpunt van je tegenstander zou kunnen verdedigen, aldus Rogers. Dat is een goed uitgangspunt om bruggen te bouwen.
