Is antimigratie sentiment gedreven door racisme of controleverlies?

Zijn conservatieven per definitie ook racisten? Dat is nog maar de vraag. Onderzoekers waren geïnteresseerd in het effect van grenscontroles en vroegen zich af of dit invloed zou hebben op de attitude ten aanzien van migranten. Zouden strengere controles leiden tot meer of juist minder tolerantie?

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/00220027231195066

De onderzoekers baseerden zich daarbij op een aantal theorieën, waaronder de sociale identiteitstheorie en de controlehypothese. Ze hadden namelijk gezien dat de perceptie van controle ook kan leiden tot meer tolerantie, maar wilden dit causale verband toetsen. Dat deden ze aan de hand van vignetexperimenten, waarbij situaties worden voorgelegd om te zien hoe dit de attitude beïnvloedt.

Effecten op perceptie van controle

• Republikeinen: Het effect van strikte grensbeveiliging (ten opzichte van geen grenscontrole) op de perceptie van controle was groter voor Republikeinen dan voor Democraten. Hoewel exacte getallen niet in detail worden gegeven in de samenvatting, laten de resultaten zien dat Republikeinen significant meer controle rapporteerden bij verhoogde grensbeveiliging.
• Democraten: Democraten toonden ook een toename in de perceptie van controle, maar dit effect was minder uitgesproken.

Effecten op pro-immigratie attitudes

• Republikeinen: De toename in pro-immigratie attitudes als gevolg van verhoogde grensbeveiliging was groter onder Republikeinen. Dit is opvallend, omdat Republikeinen doorgaans strenger staan tegenover immigratie.
• Democraten: Het effect op pro-immigratie attitudes was kleiner, wat mogelijk te verklaren is doordat Democraten al meer pro-immigratie zijn, ongeacht het niveau van grensbeveiliging.

Het is interessant om te zien hoe de perceptie van betere grenscontrole juist leidde tot meer draagvlak voor migranten, vooral bij de Republikeinen. Helaas zijn er geen persoonlijke waarden of psychologische basisbehoeften gemeten, maar dit zou aansluiten bij het idee dat bevrediging van autonomie en rechtvaardigheid leidt tot meer zelfbeschikking en daarmee tot een prosocialere attitude. Dit betekent dat het aanzienlijk minder te maken heeft met racisme dan vaak wordt verondersteld. Het sluit bovendien goed aan bij de waarden veiligheid en conformiteit, die deel uitmaken van de conservatieve waardenset.