Emotieleer met de beer
Gevoelens โ een hot topic, want volgens sommigen zijn ze onbelangrijk, aangezien gevoelde problemen niet echt zouden zijn, terwijl anderen juist een scherpe scheiding maken tussen cognitie en emotie, en vervolgens alles lichaamsgericht doen. Beide standpunten zijn volledig in strijd met de kennis die we hierover hebben.
๐ฅ๐ฒ๐ป๐ป๐ฒ๐ป
Stel: je ziet een beer en je realiseert je ineens in welke precaire situatie je zit. Je voelt angst en je zet het op een rennen. Dit is een intuรฏtieve keten over gevoelens die aansluit op de cognitieve appraisal van emoties. James-Lange draaide het echter om: je ziet een beer, je hartslag neemt toe, je begint te beven, en op het moment dat je je lichamelijke reactie opmerkt, word je bang. Dat was destijds een radicaal andere kijk op gevoel en emoties.
๐ฅ๐ฒ๐บ๐บ๐ฒ๐ป
De laatste versie ligt nog het dichtst bij de waarheid. De meesten van ons zullen geen beer tegenkomen, dus laten we een herkenbaarder voorbeeld nemen. Stel: je rijdt op de snelweg en ineens trap je heel hard op de rem. Je komt met de schrik vrij, en pas dan realiseer je je dat je voorligger wel erg dichtbij kwam. Het idee dat emoties vooral cognitief ontstaan, is in strijd met deze volgorde.
๐๐ฒ๐ ๐น๐ถ๐ฐ๐ต๐ฎ๐ฎ๐บ
Volgens James-Lange zouden we lichaamssensaties dus omzetten in emoties. Daarom zouden we naar ons lichaam moeten luisteren, want je moet het doorvoelen. Wil je dat niet dan zit je vooral in je hoofd, zo is het verwijt. Laat nu eens die emotie toe, wordt er dan geroepen. Daar heb ik twee opmerkingen over:
- Je coachee kan prima voelen
- De coach heeft scholing nodig
Zo weten we dat de epinefrine-experimenten niet repliceerden, en dat het idee dat de intensiteit van emoties samenhangt met de hoeveelheid geรฏnjecteerde adrenaline niet klopt. Ook weten we dat mensen die vanaf de nek naar beneden verlamd zijn, nog steeds emoties kunnen voelen. Het betekent dat ๐ง๐ต๐ฒ ๐๐ผ๐ฑ๐ ๐๐ฒ๐ฒ๐ฝ๐ ๐๐ต๐ฒ ๐ฆ๐ฐ๐ผ๐ฟ๐ฒ dus in strijd is met de neurowetenschap van emoties. En het wordt ook niet beter met de polyvagaaltheorie.
๐๐ฒ๐๐๐ฒ๐ ๐บ๐ฎ๐ธ๐ฒ๐ป
En dan zijn er nog mensen die denken dat gevoelens niet tellen en dat we er te veel aandacht aan besteden. Experimenten met patiรซnten met hersenbeschadigingen die niet konden voelen, laten echter zien dat ze voortdurend kansspelen verliezen โ ook al kunnen ze precies uitleggen wat de beste strategie is. Ze voelen alleen niets, dus ook niet de urgentie om de juiste strategie te kiezen. Het hele leven is een kansspel, dus stellen dat we teveel aandacht schenken aan gevoelens is een hachelijk standpunt.
๐ญ๐ฒ๐น๐ณ๐ฟ๐ฒ๐ด๐๐น๐ฎ๐๐ถ๐ฒ
Naar schatting heeft 30 tot 50 procent van bevolking problemen met emotieregulatie en dat maakt (sociale) zelfregulatie lastig. Misschien moeten we het juist vaker hebben over emoties, maar dan met mensen die er verstand van hebben.
๐ ๐ฒ๐ฒ๐ฟ ๐น๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป
Hoe je dit concreet omzet tot een aanpak kun je leren in onze module Emotieregulatie:
