DiSC is onlogisch
De nasleep van de Lubach-uitzending blijft voortduren, waarbij voorstanders vooral stellen dat je DiSC 'juist' moet kunnen toepassen. Dat is onjuist
De huidige DiSC-methode is gebaseerd op het werk van William Marston uit 1928 en die heeft een verticale as met de polen actief of passief (afbeelding linksboven). De horizontale as is geen trek (eigenschap), maar een situatie: namelijk of je je in een vijandige (links) of vriendelijke omgeving bevindt. Er zijn dus slechts twee gedragsoriëntaties en twee omgevingen, die samen vier gedragsstijlen opleveren. Als je dat beperkt vindt, dan heb je helemaal gelijk.
Als je actief bent in een vijandige omgeving, dan ben je volgens dit model dominant; ben je actief in een vriendelijke omgeving, dan ben je 'induced' — charmant en beïnvloedend. Aangezien het hier gaat om één enkele eigenschap (actief), waarvan de expressie afhangt van de omgeving (state), dan zou extraversie nog enigszins passen. Daarmee gebruiken ze feitelijk slechts één van de vijf trekken van de Big 5. Dat is veel te beperkt om de gedragsstijlen te benoemen, maar daar zou je nog mee weg kunnen komen. De ambities reiken echter verder — en dan gaat het echt mis.
Het zijn de commerciële vertalingen die geleid hebben tot het hernoemen van de assen, en daarmee een complete puinhoop hebben veroorzaakt. Zo is de horizontale as veranderd in taakgericht versus mensgericht (midden boven), in plaats van vijandige versus vriendelijke omgeving. Wat ooit nog elegant maar beperkt was, is nu volstrekte onzin: de uiteinden van de as hebben namelijk benamingen die geen tegenpolen vormen.
Wij hebben op basis van een data-analyse de DiSC-profielen afgezet tegen de Big Five-persoonlijkheidstrekken (Matrix). Dan zie je al snel hoe mager het is. Hoog neuroticisme komt niet voor, want volgens DiSC zijn er geen stressgevoelige mensen. Ook zie je dat de combinatie van hoge conscientiëusheid, hoge aangenaamheid en hoge extraversie niet bestaat. In normale mensentaal: betrouwbare, vriendelijke collega’s kun je ook niet vinden met DiSC. Als je overigens drie trekken wilt gebruiken, zul je twee cirkels moeten combineren (zie rechtsboven), want het gaat immers om drie dimensies.
Dit is dus geen kwestie van “niet weten hoe je DiSC moet toepassen”, maar gewoon armoede — juist omdat men het idee van Marston volledig heeft verruïneerd. Het argument “het is misschien niet wetenschappelijk, maar wel bruikbaar” is óók armoedig. Wetenschap is het gevolg van gezond verstand, niet de vervanging ervan. DiSC is in strijd met basale logica, en sluit bovendien niet aan op de praktijk. Het is net zo bruikbaar als een schroevendraaier bij spijkers.
