Deugdpronken versterkt affectieve polarisatie
Er is weinig twijfel over het gegeven dat de (extreem) conservatieve partijen groeien. Er is een hele coherente empirische psychologische verklaring voor, maar die zie je zelden terug in de vele intelligente analyses die je overal leest en hoort.
Zo is men gericht op big tech of het idee dat dat Amerikaanse evangelischen actief bezig zijn met de ondermijning van Europa. Dat gaat gepaard met onvoorwaardelijke steun voor Israël, het verspreiden van omvolkingstheorieën, enzovoort. Allemaal waar, maar te oppervlakkig.
De opkomst van extreem conservatisme is een contextuele factor — een moderator — en geen causatieve factor — een mediator. Er zijn meerdere mediatoren, waaronder toenemende maatschappelijke kloven op het gebied van inkomen, vermogen en educatie, maar ook morele verontwaardiging is een mediator.
Dit nieuwe onderzoek (osf.io/zjmq6/) naar moral grandstanding, dat ik vertaal als deugdpronken, toont in drie studies de volgende twee zaken aan — zie afbeelding:
➡️ Het hangt samen met affectieve polarisatie: een hekel hebben aan de andere kant.
➡️ Het verhoogt de actiebereidheid, dus steun via petities of demonstraties, zowel direct als indirect via affectieve polarisatie.
Ik weet dat moral grandstanding en deugdpronken een negatieve klank hebben, maar het polariserende effect ontstaat juist doordat het ook zo wordt ervaren. Zwart-witdenken voedt dit deugdpronken het sterkst.
Ik heb daar online de afgelopen jaren veel mee te maken gehad. De simpele stelling dat niet elke PVV-stemmer een racist is, lokte vaak sterk moreel verontwaardigde reacties uit. Hetzelfde geldt voor de suggestie dat je de echte zorgen serieus moet nemen. Zwart-witdenken was de norm.
Het probleem is dat we met deugdpronken de extreem conservatieve partijen niet indammen. Die morele verontwaardiging zou moeten leiden tot correctie, maar dat gebeurt niet. Sterker nog: de dader spint er garen bij, aangezien het affectieve polarisatie veroorzaakt of versterkt. Deugdpronken vergroot het probleem, en je gaat het niet oplossen door te vertellen hoe slim je bent.
Het enige wat werkt, is affectieve bruggen bouwen. Dat kan prima met behoud van je eigen waarden. De wereld is niet zwart-wit, maar als je dat wel als uitgangspunt neemt, houd je ook de kloof in stand. Als je oprecht geïnteresseerd bent in een betere wereld, moeten we dat zwart-witdenken loslaten.
💡 Hoe je affectieve bruggen kunt bouwen met je eigen kwaliteiten, kun je leren met onze Hero Lift. Het kost je tien minuten en we gaan je niet spammen. Je vindt het hier:
