Debattrucs van Jordan Peterson over moraliteit en purpose

Heb je religie nodig voor moraliteit en purpose. Aanbidden atheisten, ook al zijn ze er niet van bewust? Het Jubilee-debatformat 'Surrounded' houdt in dat een prominent figuur, zoals Jordan Peterson, vier stellingen poneert en vervolgens in debat gaat met potentieel twintig tegenstanders. Deze tegenstanders kunnen door de groep worden weggestemd, waarna een nieuwe hun plek inneemt. Je kunt het hier bekijken.

Wanneer Peterson geen antwoord weet te geven, valt hij vaak terug op de definitievraag. Er volgt dan een snelvuur, zoals: “Wat bedoel je met geloof?”, “Definieer geloof,” “Wat bedoel je met ‘jou’?”, “Geef een definitie van ‘jou’,” om vervolgens af te sluiten met een monoloog over het belang van zorgvuldigheid, want anders is er sprake van low resolution thinking. Ook zal Peterson regelmatig nieuwe definities geven aan woorden die al een betekenis hebben waar consensus over is. En schijnbaar kun je ook voor 8/12ste Christen zijn.

Vanaf 33:00 minuten werd het met name voor ons interessant, omdat de drie tegenstanders die elkaar opvolgen juist beginnen met het stellen van definitievragen. Dan zie je dat Peterson de definitie probeert te verruimen zodra deze geen stand houdt.

Hij vervalt dan in wat in debattechniek bekend staat als een motte-and-bailey-redenering: je doet een overtuigende, moeilijk verdedigbare claim in de publieke ruimte (bailey), en als je wordt aangevallen, trek je je terug in een veilige vesting (motte), namelijk een triviale stelling.

De laatste van de drie tegenstanders ging viraal, mede vanwege zijn nare toon — maar laat je niet afleiden door die toon. Deze tegenstander zet Peterson meesterlijk klem over de claim dat ook atheïsten nog steeds aanbidden. Het is naar verluidt de reden waarom Jubilee de titel van de video heeft aangepast. Het was namelijk 'Christian vs 20 atheists'. Het idee is dat de hiërarchie bepaalt wanneer er sprake is van aanbidding. De tegenstander vraagt of Katholieken de maagd Maria aanbidden. Het wordt niet uitgesproken, maar de Katholieke doctrine stelt dat je Maria niet mag aanbidden.

Het is heel leerzaam voor liefhebbers van het debat. En natuurlijk hebben we een wetenschappelijke verklaring voor moraliteit en ‘purpose’. Het heet evolutietheorie. Moraliteit is een set aan ongeschreven regels om samen te werken. Daar zijn vele lijnen van bewijs voor. Zonder waren we waarschijnlijk allang uitgestorven. Gevoel van 'purpose' ontstaat als je je basisbehoeften wilt / kunt bevredigen. Moraliteit en purpose worden verbonden door vrijwillig lijden. Het maakt feitelijk ook David Hume’s is-ought-probleem irrelevant als moreel geleide. Als adaptatie heeft geleid tot de noodzaak om samen te werken, dan betekent dat: is = ought.