Big Five of HEXACO - Wat kies je?

Veelal wordt verondersteld dat het persoonlijkheidsmodel HEXACO vergelijkbaar is met de Big Five, aangevuld met de trek honesty-humility, vertaald als 'integriteit'. Het verschil is echter veel groter en tegelijkertijd veel subtieler.

Persoonlijkheid wordt beschreven aan de hand van trekken of factoren. Voor de Big Five en het Five Factor Model (FFM) zijn dat er vijf, terwijl HEXACO er zes heeft. In de afbeelding zie je ze weergegeven, waarbij je kunt stellen dat extraversie, conscientiëusheid en openheid functioneel gelijk zijn in beide modellen.

Neuroticisme en aangenaamheid uit de Big Five laten zich echter niet zomaar vertalen naar de HEXACO-equivalenten emotionaliteit en verdraagzaamheid. Dat komt omdat HEXACO, in tegenstelling tot de Big Five, theoriegebaseerd is en met name focust op evolutionaire relatievormen.

HEXACO scheidt eigenschappen die neigen naar uitbuiting van de eigenschappen die ertoe leiden dat je sneller uitgebuit wordt. Daarnaast beschrijft HEXACO nog afhankelijkheid en sentimentaliteit, en die hebben een link met loyaliteit. Dat is fundamenteel anders dan, maar niet in strijd met de Big Five. Sterker nog, de gehele Big Five is terug te vinden in HEXACO, alleen niet één-op-één. Dit is de reden waarom de gele lijn beide modellen omcirkelt.

Een van de grootste verschillen is dat aangenaamheid uit de Big Five in HEXACO is opgesplitst in de trekken verdraagzaamheid en integriteit. Vervolgens zijn er nieuwe nuances toegevoegd aan integriteit, die onder andere betrekking hebben op (im)materialisme. Er is lang getwijfeld of dit aspect niet toch door de Big Five (varianten) werd gedekt, maar het is overduidelijk dat dit niet het geval is. Integriteit binnen HEXACO voegt duidelijk iets toe en is de toekomst!

Daarnaast zijn er meer subtiele verschillen die het onmogelijk maken om de resultaten van een Big Five-vragenlijst direct te vergelijken met die van HEXACO, tenzij je weet hoe je de Big Five kunt herleiden binnen HEXACO. Dit is van belang, omdat er enorm veel onderzoek is en wordt gedaan met de Big Five, zowel op klinisch gebied als in prestatieonderzoek. Het is waardevol om van deze data gebruik te maken.

Om die reden worden onze resultaten onder de 'motorkap' ook omgezet naar een 'virtuele' Big Five, zodat de uitkomsten betekenisvol zijn binnen een HEXACO-populatie. Hierdoor zijn Chivo als Hero, backwards-compatible én future-proof. Door gebruik te maken van wetenschappelijke persoonlijkheidsmodellen beschik je over datasets van miljoenen mensen en heb je normpopulaties.

Wij maken gebruik van HEXACO, omdat we ons onder andere bezighouden met evolutionaire deugden, die wij karakterkwaliteiten noemen. Hierbij spelen integriteit en loyaliteit een belangrijke rol. Deze deugden zijn essentieel voor het bouwen van bruggen en samenwerken. Wil je weten hoe jij met jouw eigen kwaliteiten (affectieve) bruggen kunt bouwen? Dat kan met Hero Lift, die wij hebben ontwikkeld als kosteloze pil tegen polarisatie!