Betekenisvol of gelukkig leven?

Volgens Aristoteles draait een goed leven niet alleen om het nastreven van geluk, maar vooral om het leiden van een goed en betekenisvol leven. Aristoteles benaderde deze vraag normatief: hij probeerde te bepalen wat een goed leven behoort te zijn. Berendsen et al. (2026) kozen voor een andere benadering en vroegen Nederlandse burgers wat volgens hen een betekenisvol en gelukkig leven inhoudt.

💡 Opzet

In januari 2026 vulden 2.608 Nederlandse werkenden via het LISS-panel een enquête in. Respondenten gaven aan hoe belangrijk zij betekenis en geluk vinden en beschreven in open vragen wat hun leven betekenis en geluk geeft. Deze antwoorden werden met GPT-5.2 geanalyseerd. Ook beoordeelden zij fictieve profielen die verschilden in partnerstatus, het hebben van kinderen, werksector, motivatie en inkomen. Hun ervaren betekenis en geluk werden gekoppeld aan demografische en arbeidskenmerken.

💡 Resultaat

Betekenis blijkt vooral samen te hangen met sociale verbondenheid en het iets kunnen betekenen voor anderen.

➡️ Anderen helpen (53%)

➡️ Bijdragen aan de samenleving (43%)

➡️ Vriendschappen (41%)

➡️ Familie en dierbaren (36%)

➡️ Zinvol werk en een nuttige dagbesteding (32%)

Persoonlijke doelen, groei, gezondheid en religie spelen eveneens een rol. Vrouwen, religieuze mensen en oudere respondenten rapporteren gemiddeld meer betekenis.

Geluk hangt eveneens sterk samen met relaties, maar meer vanuit de ‘ontvangende’ kant.

➡️ Steun, liefde en waardering, en vooral het hebben van een partner (55%)

➡️ Gezondheid (41%)

➡️ Financiële zekerheid (20%)

➡️ Gemoedsrust (21%)

➡️ Plezierige activiteiten (18%)

➡️ Autonomie (11%)

Een hoog inkomen draagt duidelijk bij aan geluk, maar nauwelijks aan betekenis.

💡 De verschillen

Kinderen geven veel betekenis, maar dragen nauwelijks bij aan geluk. Werken in de zorg of het onderwijs maakt een leven betekenisvoller, maar niet noodzakelijk gelukkiger. Mensen die betekenis minstens even belangrijk vinden als geluk, werken bijvoorbeeld vaker in de zorg en hebben gemiddeld een lager inkomen. Zij ervaren meer betekenis, maar iets minder geluk.

Ook de ‘happiness paradox’ van John Stuart Mill wordt niet bevestigd. Mensen die geluk belangrijker vinden dan betekenis, rapporteren gemiddeld meer geluk (7,5 tegenover 7,2). Wie betekenis prioriteit geeft, ervaart daarentegen meer betekenis. Er lijkt dus sprake te zijn van een afweging tussen beide.

💡 Conclusie

De resultaten kunnen worden samengevat als een verschil tussen geven en ontvangen. Betekenis ontstaat vooral door iets voor anderen of de samenleving te betekenen; geluk hangt sterker samen met liefde, steun, gezondheid, financiële zekerheid en plezier. Daarmee sluiten de bevindingen aan bij Aristoteles’ idee dat een goed leven meer omvat dan alleen gelukkig zijn.

🔍 Meer leren

Zingeving is een onderwerp binnen de module Identiteitsontwikkeling (chivo.nl/mio), onderdeel van de opleiding Vitaliteitskundige (chivo.nl/ovk), waarin je wordt opgeleid tot specialist in het ontwikkelen van individuen en teams.

#vitaliteit #zingeving #geluk #betekenis