AI niet creatiever dan mensen

Heeft AI de mens ingehaald als het gaat om het bedenken van creatieve ideeën? Deze vraag is actueel nu generatieve AI (GenAI) breed wordt ingezet ter ondersteuning van creativiteit. Om dit kritisch te beoordelen, voerden onderzoekers (de Rooij 2025) een meta-analyse uit van de eerste golf experimenteel onderzoek naar creatieve idee-generatie door mensen versus GenAI.

De resultaten toonden geen bewijs dat GenAI in het algemeen creatievere ideeën genereert dan mensen. Er werd een kleine, gecombineerde effectgrootte gevonden in het voordeel van ideeën die door GenAI zijn gegenereerd na een prompt, maar dit effect was niet significant. Een gevoeligheidsanalyse leverde een iets lager, eveneens niet-significant resultaat op. Dit wijst op de nauwkeurigheid en generaliseerbaarheid van deze bevinding.

Bij nadere inspectie bleek dat het verschil in originaliteit tussen mensen en GenAI waarschijnlijk te wijten is aan enkele studies met zeer grote effectgroottes. Daarom pleiten wij ertegen om dit te interpreteren als bewijs dat GenAI creatievere ideeën oplevert dan mensen.

Er werden geen significante verschillen gevonden tussen menselijke ideeën en die van specifieke GenAI-modellen (zoals GPT-3, GPT-3.5 en GPT-4). Deze meta-analyse biedt dan ook geen empirische steun voor het idee dat GenAI de mens heeft overtroffen in het genereren van creatieve ideeën.

Bovendien zijn de creativiteitstaken in bestaande studies, voor zover wij weten, niet echt vaag, complex of vernieuwend geweest. In plaats daarvan sluiten ze eerder aan bij de sterke punten van GenAI, door duidelijk omlijnde, taalkundig beperkte problemen te gebruiken. Creatieve idee-generatie wordt bij mensen mede bepaald door ervaring — zoals sociale relaties en belichaamde kennis — maar zulke aspecten van menselijke creativiteit zijn niet alleen afwezig in GenAI; ze zijn ook moeilijk tot onmogelijk realistisch te simuleren.