Aantrekkingskracht van liegende politici
Die stemmers zijn allemaal voorgelogen door Trump. Wat zielig, zou je zeggen, behalve dat ze weten dat hij liegt en daar blij mee zijn. Dit weten we niet alleen uit kwalitatief onderzoek onder Trump-sympathisanten, maar het is ook experimenteel getoetst.
https://psycnet.apa.org/record/2018-03903-001
In het onderzoek "The Authentic Appeal of the Lying Demagogue" analyseert men waarom sommige kiezers een politicus authentiek vinden, zelfs wanneer die politicus openlijk liegt en normen overtreedt. De auteurs stellen dat kiezers in situaties van een legitimiteitscrisis – waarin zij zich niet vertegenwoordigd voelen door de gevestigde orde – een leugenachtige demagoog kunnen zien als een authentieke verdediger van hun belangen.
Er werden twee soorten legitimiteitscrises bestudeerd:
- Representatiecrisis: een groep voelt zich uitgesloten van politieke invloed.
- Statusverliescrisis: een gevestigde groep vreest status te verliezen aan opkomende groepen.
In experimenten zagen deelnemers de leugenachtige demagoog als authentieker dan een eerlijke kandidaat wanneer zij zich identificeerden met een benadeelde groep. Dit toont aan dat een politicus juist aantrekkelijker kan worden door het openlijk schenden van normen als kiezers zich gemarginaliseerd voelen en deze normschending zien als een teken van loyaliteit aan hun belangen. Het is een vorm van binnengroep bias.
Het onderzoek vertelt je echter twee zaken:
- Trump is een stok om mee te slaan, en het maakt niet uit hoe krom de stok is.
- Sympathisanten kiezen voor desinformatie (en worden niet misleid).
Het onderzoek is gerepliceerd, bevestigd door experimenten met ondersteunende constructen, blijkt uit interviews, en is herkenbaar voor iedereen die ooit in gesprek is gegaan met een poster (en diens aanhangers) over desinformatie. En nee, jij gaat mij niet wijs maken dat je zo ontzettend naïef bent dat je dat niet door had. En mocht je denken dat het komt door het Dunning-Kruger-effect, dan heb ik (oud) nieuws voor je, want dat bestaat niet. Het is emotie, affectieve polarisatie.
Daarmee stel ik niet dat er geen naïeve of zelfs domme Trump sympathisanten zijn, maar die vormen niet de meerderheid. Wil je de boel verbeteren, zul je je echt moeten verdiepen in motivatiewetenschap. Als Trump een stok is om mee te slaan, dan begin je met de vraag: Waarom hebben ze de neiging om te slaan?
