Tijd doorbrengen in de natuur maakt gelukkiger, maar waarom?

Waarom zou tijd doorbrengen in de natuur je gelukkiger maken? Dat hangt mogelijk samen met onder meer een positiever lichaamsbeeld. De veronderstelde mechanismen van rust in het hoofd en tijd voor herstel zijn op zichzelf wat onbevredigend. Binnen de zelfdeterminatietheorie is hier al eerder aandacht voor geweest. Dat gaan we toelichten, maar lees eerst het artikel op Scientas:

➡️ Natuur en psychologische basisbehoeften

Via verschillende retrospectieve observaties, dagboeksessies en labexperimenten is gebleken dat contact met de natuur de psychologische basisbehoeften kan bevredigen. In drie studies, twee in het lab en één buiten, toonde Yang (2022) aan dat autonomie en competentie het effect tussen natuurblootstelling en welbevinden medieerden. Het effect van sociale verbondenheid was niet significant. Dit is vaker vastgesteld in de literatuur, net als het gegeven dat de ervaring van zingeving meedeint met de basisbehoeften.

De bevrediging van de basisbehoeften kan de relatie niet volledig verklaren. De auteurs stellen daarom dat ook andere mechanismen, zoals beweging, esthetische beleving en ontzag, een effect kunnen hebben. Eerder hebben Baxter en Pelletier (2019) op basis van de literatuur betoogd dat contact met de natuur zelf een basisbehoefte is. Daarvoor was echter meer bewijs als overlevingsbehoefte dan als floreerbehoefte.

➡️ Lichaamsbeeld en psychologische basisbehoeften

Ook binnen de ZDT is al vaker onderzoek gedaan naar lichaamsbeeld, waaronder in een longitudinale studie in China (Yu, 2024). Daarin werd een samenhang gevonden tussen behoefte-ondersteuning door ouders en de zogenoemde lichaamsinflexibiliteit. Met ruim 2.500 deelnemers en vier meetmomenten over een periode van 18 maanden werd ook integratie gemeten. Dat is een concept binnen de ZDT dat gaat over ontwikkelingspsychologie. Waar eerdere theorieën stellen dat ouders vooral 'modellen' zijn die ongezonde idealen overdragen, toont deze studie aan dat de ouderlijke stijl de fundamentele psychologische behoeften van adolescenten beïnvloedt. Die beïnvloeding bepaalt op haar beurt de kwetsbaarheid voor problemen met het lichaamsbeeld.

💡 Het fundament

Deze onderzoeken suggereren dat rust en herstel door natuurblootstelling, maar ook een vermindering van problemen met het lichaamsbeeld, mede verlopen via de psychologische voedingsstoffen die men basisbehoeften noemt. Ouders kunnen die basisbehoeften ondersteunen en daarmee bijdragen aan het vergroten van het welbevinden en het verminderen van een problematisch lichaamsbeeld. Natuurcontact lijkt in dat kader geen losse wellnessfactor, maar een context die basisbehoeften kan voeden. Dat maakt de brug naar lichaamsbeeld minder speculatief: het gaat niet alleen om ontspanning, maar om een fundament gebouwd op de moleculen van motivatie.

🔎 Meer leren over dit onderwerp kan in onze module Identiteitsontwikkeling (chivo.nl/mio) en tijdens de summerschool (chivo.nl/summerschool).