Zelf-kwantificatie heeft positieve en negatieve effecten op welbevinden
Heeft het constant meten van jezelf, ook wel bekend als het quantified-self-concept, een positief of juist negatief effect op het welbevinden? Het antwoord is: allebei
💡 Opzet onderzoek
Het gaat om een meta-analyse met structurele vergelijkingsmodellering (Jain, et al 2024). Met die laatste methode kan men een netwerk van verbanden vaststellen. Op basis van de objectificatietheorie — het lichaam zien als een object dat gemeten kan worden — veronderstelden de onderzoekers dat het meten een direct effect zou hebben op het welbevinden en een indirect effect via lichaamsbeeld en eigenwaarde. Dit onderzochten ze aan de hand van 88 studies uit 71 artikelen, met in totaal 42.102 unieke respondenten.
💡 Resultaten
Het meten zelf heeft een positief effect op het welbevinden, maar dat effect wordt flink geremd door lichaamsbeeld en eigenwaarde. Dat remmende effect werd zo consistent gevonden dat de auteurs stellen dat nagenoeg iedereen er in meer of mindere mate door geraakt wordt.
Een focus op het lichaamsbeeld heeft een direct negatief effect op de eigenwaarde en via dat pad een indirect negatief effect op het welbevinden. Lichaamsbeeld heeft ook een direct negatief effect op het welbevinden. Daarnaast heeft het een negatief effect op zingeving. Helaas waren er te weinig onderzoeken om de effecten naar geslacht uit te splitsen. Daarnaast is de heterogeniteit tussen de studies enorm, wat de effecten kan vertekenen.
💡 Het chronisch actieve zelf
Klinisch kan worden gesteld dat het chronisch gericht zijn op jezelf problematisch kan zijn, zeker als die gerichtheid ook nog voornamelijk draait om statusaspiraties, zoals imago en reputatie. Leenstra zegt intuïtief dat het beter is om gewoon iets anders te doen, en dat is inderdaad het alternatief dat helpt om het chronisch actieve zelf juist te dempen. Focus op activiteiten die je leuk of belangrijk vindt en die je kunt doen met het lichaam dat je nu hebt.
🔍 Meer leren
Dit onderwerp wordt behandeld in onze module Healthcoach. Lichaamsbeeld en eigenwaarde ondermijnen namelijk het vol kunnen houden van een gezonde leefstijl. Meer info:
