Ancel Keys en de cholesterolmythe ontkracht
Al decennia wordt het verhaal onder voedingsgoeroes verteld dat Ancel Keys met zijn kersenplukkende 7-landenstudie, de cholesterolmythe de wereld in hielp. Het verhaal zit natuurlijk anders in elkaar.
Het draait om de twee plots in de afbeelding, waarbij de linker de 6-landenstudie voorstelt en de rechter een zogenaamde debunk door Yerushalmy en Hilleboe. De eerste werd in 1955 gepresenteerd door Ancel Keys tijdens een WHO-bijeenkomst en betrof een preliminaire presentatie. De officiële 7-landenstudie startte pas in 1958.
De publicatie van Yerushalmy en Hilleboe verscheen in 1957 en zou de 6-landenstudie ontkrachten, althans zo gaat het verhaal.
De auteurs deden natuurlijk wat noodzakelijk was, namelijk corrigeren voor confounders, waaronder calorie-inname. Daarmee hadden ze heel duidelijk een punt. Ze produceerden vervolgens ook een ecologische plot waarin ze 22 landen plaatsten om de relatie tussen dierlijke verzadigd-vetconsumptie en hart- en vaatziekten te duiden. Zie je wat ik zie? De lijn is weliswaar minder steil, maar hij is er wel degelijk. Sterker nog, het coëfficiënt nog steeds 0,56. Dat is niet niks, kan ik je vertellen. De sterkste samenhang werd gevonden met calorieën, maar verzadigd vet en dierlijk verzadigd vet bleven stevig overeind.
Ja, het is mogelijk dat Keys een selectie heeft gemaakt die zijn zaak het best presenteerde, maar de correlaties in alle onderzochte landen destijds waren consistent en overtuigend, zelfs wanneer critici deze repliceren in een grotere steekproef. Het effect van cholesterol is overigens ook via andere mechanismen ontdekt waaronder PCSK9 remmers. Cholesterol speelt zeker een rol bij hart- en vaatziekte, maar er zijn veel meer factoren.
Ps. Dit is een dossier bij ons en wil je leren hoe je mensen effectief kunt begeleiden met een gezondere leefstijl dan kun je de module Healthcoach volgen die eind september start.
