vitaliteitstherapeut

Helpen met accepteren en activeren

Leren accepteren en activeren

Meer leven mét ziekte

 

De opleiding Vitaliteitstherapeut is een afstudeerrichting waarin je leert hoe je mensen begeleidt met aanhoudende lichamelijke klachten (ALK). Het gaat om klachten zoals chronische pijn, duizeligheid, maag-darmklachten en vermoeidheid. Deze klachten worden soms gevolgd door depressie en angststoornissen. Wij beschouwen bijvoorbeeld burnout ook als een ALK ziekte. Naar schatting heeft 40 procent van de patiënten die bij de huisarts komen, een ALK-component. Wij beschouwen dit niet als een psychosomatische klacht, maar multifactorieel waar een nog (deels) onbegrepen biologisch component aan ten grondslag ligt, uitgelokt en/of versterkt door psychologische en sociale factoren. Tweederde herstelt binnen het jaar, maar een derde niet. Omdat de oorzaak deels onbegrepen is, zijn we niet gericht op het genezen, maar op het vitaler maken van deze patiënten. Anders gesteld, we helpen ze méér leven, ook mét hun klachten. Dat heeft doorgaans een positief effect op de klachten. Om deel te nemen aan de opleiding vitaliteitstherapeut, dien je het vitaliteitsfundament succesvol te hebben afgerond.

klinische vitaliteit

Accepteren

Accepteren

Accepteren is geen knop, maar een proces

Bij ALK is er sprake van klachten waar men na onderzoek geen bevredigende oorzaak heeft kunnen vinden. Dat wordt door een arts vastgesteld. Dat maakt het niet psychosomatisch, aangezien dan een psychische oorzaak wordt verondersteld. Dat zou wel heel inconsistent zijn en het kan soms leiden tot meer onbegrip. Accepteren daarentegen is ook niet gemakkelijk en kan leiden tot behoorlijk wat frustratie. Die frustratie kan versterkt worden door de gevolgen van de klachten die leiden tot schade in de relatie met bijvoorbeeld partner en werkgever. Wij hebben geleerd dat accepteren vaak repareren betekent. Dat is dan ook een onderdeel van de aanpak. Daarnaast hebben cliënten veel onbeantwoorde vragen. Het vereist van de therapeut veel medische kennis van het lichaam én de psyche om uit te leggen waarom we op dit moment geen duidelijke oplossing hebben. Die kennis is nodig om gerust te kunnen stellen. Soms begint het dus met educatie waarin je uitlegt waarom pijn niet hetzelfde is als schade. Waarom die vermoeidheid blijft. Soms begint het met een luisterend oor. Accepteren dat er op dit moment geen oplossing is, geeft vaak rust. Dat is echter niet een kwestie van een knop omzetten, maar een proces, omdat het vaak gezien wordt als opgeven. Het is het tegenovergestelde: het is niet opgeven, maar kiezen voor het leven. Je moet dus een breed palet aan vaardigheden hebben om mensen te helpen met accepteren en dat leren we je in deze opleiding.  

de complexiteit van pijn

De complexiteit van pijn

Pijn staat niet altijd gelijk aan schade, maar het is daarmee ook niet psychisch. Het is nogal complex, zo vertelt Chi L. Chiu op een congres over chronische lage rugpijn

activeren

Een autonoom en zinvol leven

Een ziekte is een beperking en het kan je gijzelen. Als men eenmaal heeft kunnen accepteren dat die klachten er zijn en dat er op dit moment nog geen oplossing is, dan raakt men weer autonoom. Men kan daarna werken aan een zinvol bestaan. Als bijkomstigheid is in veel gevallen niet ongewoon dat symptomen flink zijn afgenomen, zo niet (tijdelijk) verdwenen. Het managen van de verwachting is dan wel belangrijk. Dat vereist ook veel kennis van ziekteleer (pathofysiologie) en in sommige gevallen kunnen we ook daadwerkelijk om obstakels heen werken, afhankelijk van de klacht. In veel gevallen moet men weer nieuwe mogelijkheden ontdekken. Op het werk, privé en in de hobbysfeer. Soms moet men vrede sluiten met het verleden. Het is een fascinerende reis, waarbij men loskomt van de ziekte als identiteit. Als de ziekte afdaalt tot de diepste spelonken, dan kan het proces van accepteren en activeren vaak leiden tot grote persoonlijke groei in werk en privé. Als vitaliteitstherapeut kun je daarin een instrumentele rol spelen.    

details vitaliteitstherapeut

De vitaliteitstherapeut bouwt voort op het 1e jaar van het vitaliteitsfundament, en is gericht op het begeleiden van SOLK-patienten. De stof is verdeeld over 3 modules met 15 contactdagen en duurt ongeveer een jaar. Het wordt afgesloten met een praktijkexamen.

Voor wie?

De vitaliteitstherapeut is een afstudeerrichting in het vak vitaliteit en kan uitsluitend gevolgd worden als je het vitaliteitsfundament (1e jaar) succesvol hebt afgerond.

Het is gericht op het helpen van zieke mensen en met name ALK-patiënten. Ongeveer 40 procent van de patiënten bij de huisartsen heeft een ALK component klachten zoals chronische pijn, prikkelbaar darmsyndroom, chronische vermoeidheid, migraine, etc. Een hele grote groep die niet echt ergens terecht kan. Als je deze mensen wilt helpen, dan is deze opleiding voor jou. Er is geen medische voorkennis nodig, want het benodigde wordt in de opleiding gegeven. Deze kennis is nodig om gerust te kunnen stellen en soms ook om nieuwe werkhypotheses op te stellen, evenals het kunnen uitsluiten van minder vaak opgemerkte klachten. Het accepteren en activeren vormt echter de bulk van de aanpak. Daarmee is de insteek nog steeds het counselen, coachen en trainen op wijsheid en daar heb je met het vitaliteitsfundament een hele stevige basis voor.

Vitaliteitstherapeuten werken veelal zelfstandig en bij een opdrachtgever zoals het UWV of een gezondheidsmanagementbureau waarbij ze mensen helpen om weer terug te keren naar het arbeidsproces. Als je deze grote groep mensen, die nu van het kastje naar de muur worden gestuurd, wilt helpen, dan is deze opleiding voor jou.

Het vak vitaliteitstherapie in de praktijk

Hoe ziet het vak vitaliteitstherapie er nu uit in de praktijk? Beknopt betekent het dat je mensen helpt met onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten zoals chronische pijn en vermoeidheid. Daar komen vaak ook ‘mentale’ klachten bij zoals depressie en angst. De combinatie wordt een zogenaamde dubbeldiagnose genoemd. We hebben een aantal voorbeelden van hulpvragen waarmee cliënten komen:

 

  • Ik heb een burnout en mijn werkgever helpt mij met herstellen
  • Ik heb al jaren pijn in mijn schouder en nek. Ik heb alles al gedaan van kraken tot injecties, maar het wordt niet beter
  • Ik heb het chronisch vermoeidheidssyndroom en na een traject met de psycholoog en een fysiotherapeut (graded exercise) zijn mijn klachten alleen maar toegenomen
  • Ik dacht dat ik glutenintolerantie had, maar dat gaat soms goed en nu kan ik weer niet tegen melk, maar volgens mijn huisarts komt het door stress
  • Ik heb spanningshoofdpijn en het wordt met de jaren alleen maar erger
  • Ik heb in maart 2020 COVID-19 gehad, maar ben niet in het ziekenhuis beland en heb ook geen formele diagnose gehad. Sinds die tijd ben ik alleen maar moe en kan ik mij moeilijk concentreren, maar mijn werkgever denk dat ik mij aanstel

 

Vitaliteitstherapeuten weten dat de oorzaak niet te achterhalen is en gaan dus ook niet net doen alsof. Ze leren de client juist accepteren en het betekent dat ze vaak bij de onderste vitaliteitskwadranten starten. Dat kan met coping zijn, maar als ze hun identiteit vooral ontlenen aan hun ziekte dan is het escapisme. Vanuit acceptatie gaan we een traject in van activatie, waarin de client opnieuw leert ontdekken wie men is en waar men voor staat, ook als de ziekte nog een onderdeel is van hun leven. Vervolgens belandt men in het kwadrant zingeving als onderdeel van de persoonlijke groei die men doormaakt.

Chivo vitaliteitskwadranten oranje vitaliteitstherapeut

Vitaliteitstherapeuten werken veelal als zelfstandigen waarbij ze een eigen praktijk hebben om mensen te helpen met chronische pijn en vermoeidheid. Ook werken ze vaak voor gezondheidmanagementbureaus die hen inzetten voor de ‘moeilijkere’ gevallen of voor het UWV. Zorgverleners volgen de opleiding, omdat het hen tools en inzichten levert, waarmee ze hun cliënten veel beter bij kunnen staan.

Inhoud

De vitaliteitstherapeut houdt zich met name bezig met ALK-patiënten en die hebben in eerste instantie vooral lichamelijke klachten (pijn en vermoeidheid), mogelijk gevolgd door mentale klachten (depressie en angst). Al deze onderwerpen krijgen dan ook aandacht in de opleiding, naast relevante medische kennis om werkhypotheses op te stellen en eventueel door te verwijzen. Centraal staat het idee dat symptomen worden beïnvloed door de lichamelijke en psychische perceptie van dreiging. Hierover leer je verspreid over drie modules. De onderwerpen in de modules zijn als volgt:

 

Lichamelijke bedreiging

  • Metabole verstoringen
  • Pijn
  • Vermoeidheid

Psychische bedreigingen

  • Depressie
  • Angst

Klinische Praktijkvoering

  • Begeleiden vanuit een integraal model
  • Casuïstiek
  • Gedragscode
  • Oefenen en examenvoorbereiding
Planning & structuur

 Structuur

  • Maximaal 12 deelnemers
  • De opleiding bestaat uit 3 modules Voor een praktijkexamen dient men zich apart in te schrijven (additionele kosten)
  • De volgorde van de modules kan per instroom wisselen, maar eindigt altijd met de de module Klinische Praktijkvoering
  • Totaal van 15 contactdagen van netto 3 uur, verdeeld over 3 modules van 5 contactdagen per module
  • Een module wordt afgesloten met een theoretische online toets en klassikale toetsingsopdrachten
  • Tussen de contactdagen door zijn er diverse opdrachten waaronder leeswerk, video’s bekijken en oefenen
  • Elke lesdag wordt voorafgegaan door herhaling van de vorige lesdag om alles scherp te krijgen
  • Op lesdag 5 van een module wordt er in principe geen nieuwe stof geïntroduceerd, maar vatten we de hele module samen
  • Het is niet mogelijk om een gemiste dag in te halen, omdat er in onze kleine groepen geen ruimte meer is en omdat de lesdagen per docent iets anders in elkaar steken. Aangezien er elke dag herhaling is van de vorige dag en de laatste herhaling van de hele module, blijkt men toch relatief weinig te missen.

Planning

  • Elke week krijg je huiswerk, bestaande uit leeswerk en oefenopdrachten
  • Online staan videopresentaties die de accenten op de theorie leggen en ze zijn noodzakelijk om de contactmomenten voor te bereiden
  • Houd rekening met 5-7 uur huiswerk per week, naast de contactdag om de twee weken, in totaal 150 studiebelastinguren (SBU)
  • Je ontvangt ongeveer een week voor aanvang digitaal leesmateriaal en instructies
  • De lesdata hangen samen met de startdatum van de klas waar je voor inschrijft. Die vind je op de bestelpagina waar je startdata vindt.
Veelvoorkomende vragen

Veelvoorkomende vragen (VVV)

 

  • Wat is het verschil met een psychosomatische therapie?
    Bij vitaliteitstherapie helpen we vooral als de oorzaak van de klacht onduidelijk is, maar als we het zouden beschouwen als psychosomatisch dan gaan we er vanuit dat we de oorzaak kennen. Dat is een cruciaal verschil met een psychosomatisch therapeut. De psyche kan zeker invloed hebben op de (intensiteit van de) symptomen, maar het wil niet zeggen dat het de oorzaak is. Het doel is leven vanuit wijsheid en daar hoort acceptatie bij.
  • Wat is er gebeurd met SOLK?
    De term Somatisch Onvoldoende verklaarbare Lichamelijke Klachten (SOLK) is in 2021 vervangen voor de term Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK). Het lijden en de mens staat centraal, niet het gegeven dat we geen bevredigende oorzaak kunnen vinden. 
  • Stel je diagnoses als vitaliteitstherapeut?
    Nee, het stellen van een diagnose is aan een geneeskundige en op deelgebieden iets voor paramedici. Wij stellen dus geen ALK vast en ook niet of er sprake is van een dubbeldiagnose. Wij zijn ook geen vervanging voor (klinisch) psycholoog of psychiater. Wij hebben een andere taak.
  • Betekent acceptatie dat jullie ACT inzetten?
    Nee, hoewel er ook overeenkomsten zijn, heeft onze aanpak een andere wetenschappelijke theoretische basis die een stuk steviger is.
  • Zijn jullie aangesloten bij een brancheorganisatie?
    De competenties van onze studenten zijn uniek en daarom hebben oud-studenten zelf gekozen voor het opzetten van een eigen branche-organisatie, namelijk de Beroepsorganisatie voor Vitaliteitsprofessionals (BOvV). We hebben gekozen om niet aan te melden bij andere beroepsorganisaties, omdat zij het beroep onvolledig vertegenwoordigen of niet-wetenschappelijke onderbouwde methodieken dogen.
  • Wordt begeleiding vergoed door verzekeraars? Op dit moment hebben we geen contracten met zorgverzekeraars, maar het is ook niet raadzaam om daar je beslissing van af te laten hangen. De meeste vergoedingen zijn met enkele tientjes per jaar slechts symbolisch van aard. Er is geen financiële zekerheid aan te ontlenen. Afhankelijkheid van de verzekeraars heeft vele beroepsgroepen in het verleden, maar ook nu in de problemen gebracht. Wij leren onze coaches hoe ze zichzelf in de markt kunnen zetten en staande kunnen houden.
  • Wordt dit vergoed als leefstijlcoach
    Vanaf 2019 werd leefstijlbegeleiding beperkt vergoed via het basispakket. Een voorwaarde voor deze vergoeding is dat men lid is van de BLCN (Beroepsvereniging Leefstijlcoaches Nederland). De vitaliteitstherapeut houdt zich niet specifiek bezig met leefstijl en kan daarom uitstekend samenwerken met een leefstijlcoach, maar ook met een diëtiste, een arts, een psycholoog of een personal trainer.
  • Waarom is dit een opleiding en geen cursus?
    Hoewel men met opleiding soms bedoeld dat het rijkserkend is, hanteren wij de letterlijke betekenis van beroepsvormend. Het moet dus leiden tot een beroep en in dit geval tot vitaliteitstherapeut. Een cursus is een reeks lessen die niet hoeven te leiden tot een beroep, maar een vaardigheid of een interesse.

meer leven, ook mét ziekte

Een opleiding waar je veel mensen kunt helpen die nergens meer terecht kunnen

Modules

Contactdagen

SBU

per klas

beperkt aantal plaatsen

Schrijf je snel in!

Help cliënten om te leren accepteren en zichzelf te activeren