Hoe effectief is runningtherapie tegen depressie?

door | sep 4, 2015 | Bewegen, Vitaliteitstherapeut | 0 Reacties

Bewegen en zelfs sporten tegen depressie is populair. Runningtherapie is daar een dergelijk voorbeeld van en in dit artikel zullen we de effectiviteit ervan nader bestuderen.

Runningtherapie

Als Runningtherapeut ben je de schakel tussen niet-sporten/bewegen enerzijds en deelname aan reguliere sport-/beweegactiviteiten anderzijds, zo mogen we lezen op de website…. Succesvol bewegen heeft neurobiologische en psychologische effecten….. Welke van deze twee mogelijke verklaringsmechanismen het meest bijdraagt aan het gunstige effect van bewegen cg. hardlopen is tot op heden niet met volledige zekerheid te zeggen“, staat op de website. Het vak van runningtherapeut is goed afgekaderd en er wordt vooral nadruk gelegd op de rustige duurloop.

Duurloop tegen depressie

Laten we vooropstellen dat er geen onderzoek gepubliceerd is over de effectiviteit van Runningtherapie. We moeten dus afgaan op een generieke, wetenschappelijke onderbouwing. Naast een interessante verklaring van een mogelijk werkingsmechanisme en het blijvend promoten van de fabels, dat endorfine zorgt voor het runners high-effect en serotoninetekorten de oorzaak van depressie zijn (Healy D 2015), wordt de weg gebaand voor draagvlak voor een onbewezen therapeutische interventie. Toch is er een recent overzichtsartikel (Cooney GM 2013) uit de Cochrane-stal, dat de zaak zou kunnen onderbouwen.

Steun uit een Cochrane review?

Exercise is moderately more effective than a control intervention for reducing symptoms of depression, but analysis of methodologically robust trials only shows a smaller effect in favour of exercise. When compared to psychological or pharmacological therapies, exercise appears to be no more effective, though this conclusion is based on a few small trials.

Is cardio hier de zwakke broeder?

De conclusie uit dit overzichtsartikel suggereert dat er een gunstig effect is van sporten en misschien dus ook wel van Runningtherapie. Een nadere bestudering laat echter een aantal problemen zien. Even los van de matige kwaliteit van de beoordeelde experimenten, blijkt dat het gaat om verschillende activiteiten. Het overgrote deel richt zich exclusief op cardio, vier alleen op kracht en een handjevol op een mix van beiden. Laat cardio hier nu de zwakke broeder zijn, met het minste effect t.o.v. krachttraining en de mix van cardio en kracht. Runningtherapie zou hier dus mogelijk van alle beweegvormen het minst effectief kunnen zijn.

Bewegen net zo effectief als cognitieve therapie

Effectiviteitsbepaling van bewegen tegen depressie is per definitie lastig. Allereerst is het niet mogelijk om sporten te blinderen (tenzij we allemaal in The Matrix zitten). Het is dus heel lastig om het effect van bewegen zelf te bepalen en daarom moeten we het afzetten tegen een andere interventie, namelijk cognitieve therapie. Uit hetzelfde Cochrane-artikel, blijkt dat sporten net zo goed werkt als cognitieve therapie en farmaceutica. We laten geneesmiddelen hier even buiten beschouwing, maar als we ons concentreren op cognitieve therapie dan is er iets bijzonders over te melden.

Hoe beter het onderzoek, hoe kleiner het effect

In een recente meta-analyse (Johnsen TJ 2015) wordt gesuggereerd dat cognitieve therapie tegen depressie steeds minder effectief is. Dat is bijzonder, omdat je zou verwachten dat de ontwikkeling van therapie juist zou moeten leiden tot steeds effectievere therapieën. Het probleem is dan ook niet dat het effect vermindert of dat het placebo-effect toeneemt zoals sommigen suggereren, maar dat naarmate een therapie volwassener wordt, de kwaliteit van de onderzoeksmethodieken toeneemt. Hoe beter het onderzoek, hoe meer je het effect van de interventie kunt destilleren. Dan blijkt de bijdrage van de therapie veelal kleiner dan aanvankelijk gedacht. Het gegeven dat bewegen net zo goed werkt als cognitieve therapie zegt daarom niet zoveel over bewegen, maar over de kwaliteit van het onderzoek naar bewegen tegen depressie.

Als runningtherapie niets toevoegt, mag je dan extra geld vragen?

Uit het Cochrane-onderzoek naar sporten tegen depressie, blijkt ook dat de experimenten van matige kwaliteit zijn en dat leidt bijna altijd tot onrealistische uitkomsten, zoals de conclusie dat sporten net zo effectief is als cognitieve therapie. De auteurs gingen daarom over op een aparte analyse op basis van 6 experimenten die van hogere kwaliteit waren. Deze leidde echter tot een niet-significante uitkomst. Als een jonge therapie geen superieur effect laat zien ten opzichte van een goed onderzochte methodiek dan biedt het doorgaans weinig hoop. Nu wordt Runningtherapie doorgaans naast cognitieve therapie gegeven, maar de vraag is of de kosten ook verantwoord kunnen worden. Van cognitieve therapie weten we dat het effect heeft en van sporten krijgen we indicaties dat het niet werkt. Het zou natuurlijk kunnen dat het voor sommigen werkt, maar dan moeten er voorspellingsregels komen om te bepalen voor wie, alvorens je het kunt inzetten. In het algemeen kun je stellen dat bewegen beter helpt tegen depressie dan niets doen. Bewegen is nuttig voor veel zaken en zou daarom gestimuleerd moeten worden. Er is echter geen enkele indicatie dat Runningtherapie daar iets aan toe gaat voegen, beweegtechnisch of therapeutisch.

Onze artikelen zijn niet alleen op categorieën ingedeeld, maar ook voorzien van 'tags'. Je kunt ook artikelen zoeken op basis van een specifiek tag uit de tagwolk.

 

Beter een wandeladvies?
Conclusie
Runningtherapie is een populaire vorm van sporten tegen depressie. Het bewijs voor een dergelijke interventie is zwak tot volledig afwezig, terwijl de verklaringsmechanismen verre van sluitend zijn en zelfs conflicterend met de wetenschappelijke inzichten. Wat overblijft, is rustig bewegen en de vraag is dan of een cliënt niet gewoon beter af is met een wandeladvies, bij voorkeur in de natuur.

Meer relevante artikelen uit deze categorie 'Bewegen'

Spelen deel 2: Stoeien

Spelen is veel meer dan tijdverdrijf voor kinderen. Het lijkt onderdeel te zijn van de gezonde ontwikkeling, maar ook van onderhoud van lichaam en geest. Binnen het thema spelen lijkt het stoeien een eigen categorie te vormen, die mogelijk op unieke wijze bijdraagt...

De onverwachte relatie tussen lichaamshouding en emotie

Een groot deel van communicatie kun je toekennen aan lichaamstaal, en dat begint al bij de lichaamshouding. Onderzoek bevestigt steeds vaker dat er een kern van waarheid zit in de wederzijdse beïnvloeding van houding en emotie. Toch blijkt er een kleine verrassing te...

Hoe blessuregevoelig is yoga?

Yoga is doorgaans een relatief rustige vorm van bewegen met veel eindstandige gewrichtsposities. Het statische en vaak spirituele karakter vereist focus en de combinatie met meditatie leidt veelal tot ontspanning. Yoga heeft mede daarom de reputatie heilzaam te zijn...

Dit onderwerp wordt behandeld in de volgende opleidingen:

Recente artikelen (kennisbank) uit overige categorieën:

Trumpiaans debatteren over gezondheid

De wijze waarop Donald Trump politiek bedrijft kan volgens de meeste mensen, als de we doorlopende enquêtes mogen geloven, geen goedkeuring wegdragen. Vooral de manier waarop Trump debatteert, is ronduit bizar en kunnen we alleen maar Trumpiaans noemen. Als het gaat...

Hoe betrouwbaar zijn energetische-therapieën?

Energetische therapieën gaan uit van energie, die we niet kunnen meten en ook niet passen in alles wat we weten over energie. Het is daarmee een bovennatuurlijk fenomeen en de vraag is hoe plausibel therapieën zijn, die gebaseerd zijn op energie die niet te vinden is?...

Is emotie-eten een zinloos begrip?

We kennen allemaal het clichébeeld van de emotie-eter, die zijn of haar troost vindt in eten. Ook zijn er diverse onderzoeken, die een jeugdtrauma associëren met een verhoogd risico op obesitas. Het sterkt het beeld dat negatieve emoties en stress de oorzaak zijn van...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

  • Dit is een repost van 15 nov 2011

Geraadpleegde bron(nen)

  • Cooney GM (2013), Dwan K, Greig CA, Lawlor DA, e.a. Exercise for depression. Cochrane Database Syst Rev. 2013 Sep 12;9:CD004366
  • Healy D (2015) Serotonin and depression. Marketing of a myth. BMJ 2015;350:h1771
  • Johnsen TJ (2015), Friborg O. The effects of cognitive behavioral therapy as an anti-depressive treatment is falling: A meta-analysis. Psychol Bull. 2015 Jul;141(4):747-68
  • Runningtherapie.nl – Wat is Runningtherapie? http://www.runningtherapie.nl/#!:wat-is-runningtherapie. Geraadpleegd op 10 juli 2015

Share This