Is het einde van het schade-pijnmodel nabij?

door | jun 28, 2017 | Pijn, vitaliteit, Vitaliteitstherapeut | 0 Reacties

Stel je voor dat men tijdens een operatie aan een artroseknie niets verandert. De boel wordt opengemaakt, maar vervolgens met onverrichte zaken weer dichtgenaaid. Zou de patient erna beter functioneren en minder pijn ervaren? Het antwoord is ja en net zo goed als bij iemand wiens knie wordt ‘schoongemaakt’. Direct na de operatie, 12 maanden en zelfs 24 maanden later is er geen verschil. Dit klinkt ongeloofwaardig, maar het is de realiteit. Is het einde van het schade-pijnmodel nabij?

Analyse van zes experimenten met nepoperaties

Er hebben inmiddels zoveel van dit soort gerandomiseerde en geblindeerde onderzoeken plaatsgevonden, dat een aantal onderzoekers het tijd vond om de stand van zaken eens op te maken. Ze publiceerden een overzichtsartikel (Louw A 2016), waarin ze zes experimenten bespreken die voldeden aan hun kwaliteitseisen. De auteurs komen na analyse tot de conclusie dat het in veel gevallen niet uitmaakt of je iets wel of niet repareert. De patienten knappen in beide groepen even veel op.

Beeldvormende foto’s zijn doorgaans zelden nuttig

Pijn en schade hebben in veel gevallen geen relatie met elkaar, zo suggereerde beeldvormende apparatuur al (Karel YH 2015). Maar de weerstand tegen dit idee is enorm. Beeldvormende apparatuur zou mogelijk niet goed genoeg zijn. Dat is een valide argument, maar het verklaart niet waarom de helft van de mensen een aantoonbare hernia heeft zonder pijnklachten. Deze operatieve experimenten leveren daarom nog meer bewijs dat pijn en schade geen directe relatie met elkaar hoeven te hebben.

Is het functionele- of pathologische pijn?

Het aloude idee dat er zoiets zou zijn als pijnsensoren is allang overboord. Er is een alarmsysteem, maar deze is losgekoppeld van pijn. Het brein bepaalt namelijk of het overgaat tot de sensatie van pijn. Zelfs als de alarmsensoren om de juiste redenen afgaan, zoals bij een spierscheur, inflammatie of een botbreuk, dan hoeft er nog steeds geen pijn te zijn. Het is namelijk het gevolg van een mening. Daarom is het mogelijk om pijn te minderen met handelingen die geen relatie hebben met de fysieke aanleiding, aangezien een mening beïnvloed kan worden. De vraag is dan nog als deze handeling werkzaam is, of je dan nog mag spreken van een placebo?

Pijn is niet een biologisch-, maar een psychoneurobiologisch fenomeen

Belangrijk is wel om te begrijpen dat als het niet biologisch is, dat het dan niet automatisch psychologisch is. Pijn is namelijk een psychoneurobiologisch fenomeen. “The tissue is not THE issue”, zoals de wijlen fysiotherapeut Robin McKenzie al riep. We kunnen blijven doen alsof dat niet het geval is, maar een tsunami aan bewijs is niet te negeren. ‘The tissue may be AN issue, but is not THE issue’. Praat daarom mensen geen klachten aan op basis van houding, schade of zelfs verzonnen mechanismen. Het is alarmnisme. Neem de client en de pijn serieus en stel gerust. Schade en pijn hebben geen directe relatie. Pijn is een mening van het brein en een vitaliteitstherapeut heeft er zijn specialisme van gemaakt.

The tissue is not THE issue

Conclusie
Het lichaam heeft geen pijnsensoren, maar een complex waarschuwingssysteem dat het brein informeert, die besluit om wel of niet over te gaan op pijn. Die pijn kan uitblijven ondanks schade, maar ook juist ondragelijk aanwezig zijn, zelfs bij absentie van (zichtbare) schade. Het betekent niet dat schade geen invloed kan hebben op pijn, maar dat we af moeten van het schade-pijnmodel en decennia aan pijnwetenschap te omarmen, zodat we onze clienten beter van dienst kunnen zijn.

Meer artikelen uit deze categorie 'Klinische leefstijl':

Voor chronische pijn kun je naar de vitaliteitstherapeut

Ongeveer 18 procent van de Nederlandse bevolking heeft last van chronische pijnklachten en ze kunnen niet echt ergens terecht. Bloed- en beeldvormend onderzoek wijzen niets uit en pijnstillers werken steeds korter. De vlucht naar het alternatieve circuit is...

Boekrecensie: Diabetes type 2? Maak jezelf beter

Een vroegtijdige diagnose, behandeling en leefstijlaanpassingen kunnen diabetes type 2 voorkomen een zelfs terugdraaien. Dit staat op de achterzijde van het boek geschreven door specialisten Hanno Pijl en Karine Hoenderdos. Het is geen nieuw boek, maar wel een die dit...

Meer koolhydraten effectief bij diabetes

Met al het lowcarb-geweld in het nieuws lijkt het alsof afslanken meer met koolhydraten te maken heeft dan met de energiebalans. Men lijkt er zelfs van overtuigd dat lowcarb de enige optie is bij diabetes type 2. Dit is echter in strijd met al het bewijs. Koolhydraten...

Dit onderwerp wordt behandeld in de opleidingen:

Recente artikelen (Kennisbank) uit overige categorieën:

 

Vitaliteitscoaching deel 2: Chronische stress is niet het probleem

  In Nederland, maar ook in de rest van de wereld, gaan er zaken mis. Overgewicht, chronische ziekten en kennelijk nemen ook burn-out/depressie de overhand. Volgens sommigen heeft dat alles te maken chronische stress die het moderne leven met zich meebrengt waar we...

Positieve psychologie deel 7: 20 jaar jong, tijd voor een feestje?

Psychologie is de studie van het menselijk gedrag en de laatste honderd jaar toch vooral van ziekelijk gedrag. Hoewel er natuurlijk wel onderzoeken plaatsvonden die methoden onderzoeken om ons zelf te verbeteren, zijn die ondergesneeuwd geraakt. Vanaf 1998 veranderde...

Redactionele noot

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Geraadpleegde bron(nen)

  • Karel YH (2015), Verkerk K, Endenburg S, e.a. Effect of routine diagnostic imaging for patients with musculoskeletal disorders: A meta-analysis. Eur J Intern Med. 2015 Oct;26(8):585-95.
  • Louw A (2016), Diener I, Fernandez-de-Las-Penas C, Puentedura EJ. Sham Surgery in Orthopedics: A Systematic Review of the Literature. Pain Med. 2016

Share This