Waarom we dik worden volgens Gary Taubes

Recent is ons, door een Amerikaanse uitgever, gevraagd om onze gedachten op papier te zetten over het nieuwe boek 'Why we get fat' van bestseller auteur Gary Taubes. Het leek ons een leuk idee om een deel hiervan met onze Nederlandse lezers te delen.

Gary 'Who'?

Staan hier alle antwoorden in?

Gary Taubes is een wetenschapsjournalist die drs technische natuurkunde (Harvard) en journalistiek (Columbia) is. Hij schreef talloze artikelen, maar werd op slag beroemd met het meest controversiele artikel van 2002 in de New York Times, 'What if it's all a big fat lie', waarmee hij de rol van (verzadigd) vet als oorzaak van hart- en vaatziekten onderuit trok.  Daarop volgde een bestseller 'Good calories, bad calories'. Taubes viel verschillende malen in de prijzen als beste wetenschapsjournalist en recent verscheen van zijn hand 'Why we get fat en what to do about it'.

Dit artikel is geen review van het boek, maar zoektocht naar het antwoord of we het boek moeten kopen. Gary Taubes heeft namelijk ter promotie van het boek een blog geopend en verschillende interviews gegeven, die te beluisteren zijn via PODcasts en YouTube. Via deze interviews geeft hij de indruk, een redelijk man te zijn, die de energiebalans niet in twijfel trekt en zich oprecht boos maakt over het falen van de laag-vet / meer bewegen aanpak tegen obesitas. Dat Taubes zelf geen afslankclienten begeleid vinden we niet zo belangrijk, want we beperken ons tot de juistheid van de informatie. Centraal in onze zoektocht staat zijn blog, aangevuld met opmerkingen uit zijn interviews.

De energiebalans

Zijn eerste blogpost gaat over de significante 20 kcal per dag. Hij stelt dat 20 kcal per dag teveel eten, leidt tot 20 kg extra vet in 20 jaar (20 x 365 x 20 / 7.300). Aangezien 20 kcal het equivalent is van een of twee happen teveel, verbaast hij zich over het feit dat niet iedereen obees is. Het hele idee van calorieën tellen vindt hij dan ook onzinnig, omdat we niet beschikken over een super accountant, die de omzet van ruim anderhalf miljoen kcal per jaar, perfect in balans houdt. In een PODcast interview merkt hij dan ook fijntjes op, dat de calorie in / calorie uit aanpak, alleen maar zinnig klinkt als je lagere school rekenkunde toepast.

Zelfremmend effect

Het weinig originele voorbeeld dat hij gebruikt, staat in diverse varianten in fysiologie boeken, en moet inderdaad op een kinderlijk wijze de energiebalans weergeven. Het voorbeeld is echter fout. Een of twee happen per dag extra leiden namelijk helemaal niet tot 20 kg vetopslag, aangezien gewichtstoename zelfremmend is. De extra happen leiden namelijk tot een toename van massa, die onderhouden en meegesjouwd moet worden. Dat betekent dat de energie uit de extra happen al snel opgaat, waarna een evenwicht ontstaat. Andersom geldt precies hetzelfde, want bij afslanken verlies je massa waardoor je minder energie gebruikt. Je loopt dan tegen de welbekende plateauvorming aan. Het lichaam heeft dus helemaal geen super accountant nodig, aangezien de energiebalans zelf zorgt voor een limiterende bandbreedte.

Het echte antwoord

Dit verzinnen we allemaal niet zelf, aangezien inspanningsfysiologen hier al lang allerlei rekenmodellen voor ontwikkeld hebben. Uit een van deze modellen (Hall D 2008) blijkt dat een jonge vrouw met een BMI van 23 ongeveer 370 kcal per dag meer moet eten om na 30 jaar te eindigen op een BMI van 29. Taubes zit er met zijn lagere school berekening dus bijna 20 keer naast, wat nogal opmerkelijk is voor iemand met een graad in technische natuurkunde. Gelukkig geeft hij in dezelfde PODcast aan dat hij niet de beste student was.

Waar zouden we beland zijn, als Gary Taubes het hoofd van de maanlandingsmissie zou zijn geweest?

De restaurant analogie

In dezelfde blog post raaskalt Taubes nog even door over de energiebalans en hanteert daarbij een restaurant analogie. Als je de gevestigde orde mag geloven, zit het ene restaurant voller dan het andere, omdat er volgens de energiebalans, meer mensen in gegaan zijn dan eruit. Hoewel dit waar is, vertelt het niet waarom mensen het restaurant in of uitgaan. Hij stelt daarom dat de energiebalans helemaal niet verklaart waarom we te dik worden en ridiculiseert de experts, omdat ze het antwoord ook niet weten. Onze ervaring is overigens, dat als iemand met autoriteit zegt het niet te weten, vaak een echte expert is. Dit in tegenstelling tot de dertien in een dozijn wannabe goeroes, die wel altijd antwoorden lijken te hebben, maar dat terzijde. Taubes claimt echter ook het antwoord te weten, want we worden namelijk dik door insulineweerstand en koolhydraten. Een hypothese waar meer bewijzen tegen zijn dan voor. Het is opmerkelijk om te zien hoeveel woorden hij nodig heeft om zijn punt te maken. Kwantiteit boven kwaliteit?

Een interview met Gary Taubes over het onderwerp waarom we dik worden

Conclusie

De roemruchte auteur Gary Taubes heeft een nieuw hoofdstuk geopend in de strijd tegen obesitas. Via zijn blog promoot hij zijn nieuwste boek 'Why we get fat', waarvan we de eerste blog post hebben besproken. De andere posts zullen nog volgen. Naar aanleiding van zijn eerst post kunnen we alleen maar tot de conclusie komen, dat als het representatief is voor zijn boek, hij onredelijk veel woorden nodig heeft om ongepaste en ongefundeerde aannames de wereld in te slingeren. Geen goede eerste indruk!